آپدیت جدید Schulische Ausbildung: آیا نوبتدهی ویزا آغاز شده است؟
آیا نوبتدهی ویزای Schulische Ausbildung آغاز شده؟ واقعیت رسمی BAMF و سفارت آلمان، چک‌لیست پرونده، Sperrkonto ۱۱۲۰۸ یورو و تفاوت با Dual Ausbildung. — تا اکتبر
پاسخ کوتاه: خیر. تا تاریخ ۴ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۳ مهر ۱۴۰۵) هیچ اعلامیه رسمی از BAMF، وزارت خارجه آلمان یا پورتال Make it in Germany درباره آغاز فراخوانی نظام‌دار متقاضیان Schulische Ausbildung از لیست انتظار منتشر نشده است. روند صدور ویزا همچنان بر اساس اولویت‌های قانونی (§16a AufenthG)، کامل بودن پرونده و ظرفیت نوبتدهی سفارتهای آلمان در تهران و سایر شهرها ادامه دارد.
بررسی کامل وضعیت فعلی
چیستی Schulische Ausbildung و تفاوت با Dual Ausbildung
Schulische Ausbildung (آموزش مدرسی) مسیری است که در آن متقاضی بیشتر زمان را در یک Berufsfachschule (مدرسه حرفه‌ای) می‌گذراند و بخش عملی در بیمارستان، موسسه مراقبت یا شرکت به صورت Praktikum (دوره تمرین) انجام میشود. برخلاف Dual Ausbildung که قرارداد کار با کارفرما دارد و حقوق ماهیانه دریافت میکند، در Schulische Ausbildung معمولاً حقوق ثابت نیست و هزینه تحصیل (Schulgeld) ممکن است وجود داشته باشد. رایج‌ترین رشتهها: پرستاری، کمکپزشکی، فیزیوتراپی، مراقبت از سالمند، تربیت کودک (Erzieher) و فنی‌های آزمایشگاه.
طبق سایت رسمی Make it in Germany، پیشنیاز اصلی ورود به این مسیر داشتن مدرک زبان B2 (برخی ولایتها B1 با شرط رسیدن به B2 تا پایان دوره) و معادل‌سازی مدرک دیپلم یا لیسانس از طریق ZAB یا مربوطه‌های ولایتی است. منبع: Make it in Germany – Schulische Ausbildung.
پایه حقوقی صدور ویزا: §16a AufenthG
ماده ۱۶-الف قانون اقامت آلمان (AufenthG) پایه صدور ویزای آموزشی برای Schulische Ausbildung است. این ماده به صراحت می‌گوید ویزا صادر میشود اگر:
پذیرش از یک Berufsfachschule رسمی (staatlich anerkannt) وجود داشته باشد.
مهارت زبان پیشنیاز برآورده شده باشد (معمولاً B2 Goethe/ÖSD/Telc).
تأمین معاش (Finanzierung) ثابت شود — برای Schulische Ausbildung معمولاً از طریق Sperrkonto (حساب مسدود) با مبلغ ۱۱٬۲۰۸ یورو برای سال ۲۰۲۶ (معادل ۹۳۴ یورو در ماه) یا تضمیننامه والدین/کفیل.
وضعیت نوبتدهی ویزا در سفارت آلمان تهران (اکتبر ۲۰۲۶)
سفارت آلمان در تهران نوبتهای ویزای ملی (دانشجویی، آوسبیلدونگ، کار) را از طریق سیستم VIDEX و نوبتدهی آنلاین مدیریت میکند. در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ تقاضا بسیار بالا بود و انتظار برای نوبت تا چند ماه طول می‌کشید. در سال ۲۰۲۶ گزارش‌های غیررسمی از کاهش انتظار در برخی ماه‌ها وجود دارد، اما هیچ اعلامیه رسمی درباره "شروع نوبتدهی از لیست انتظار" یا "فراخوانی جمعی" منتشر نشده است.
نکته مهم: لیست انتظار (Warteliste) در سیستم VIDEX به معنای صف اولویت‌دار برای نوبتهای آزاد شده است، نه لیست پذیرش از موسسه. سفارت‌ها اولویت‌بندی بر اساس نوع ویزا (دانشجویی، آوسبیلدونگ، کار، لم شمل) و تاریخ ثبتنام انجام میدهند. برای Schulische Ausbildung اولویت با ویزای دانشجویی (§16b) و آوسبیلدونگ دوآله (§16a) یکسان است.
گزارش‌های مانیتورینگ مهاجرت تحصیلی و کاری ۲۰۲۵ (منتشرشده ۲۰۲۶)
BAMF در سال ۲۰۲۶ گزارش "Monitoring zur Bildungs- und Erwerbsmigration: Jahresbericht 2025" را منتشر کرد. این گزارش نشان میدهد که تعداد ویزاهای صادرشده برای آوسبیلدونگ (شامل هر دو نوع Dual و Schulische) در نیمهٔ اول ۲۰۲۵ روند رو به رشدی داشته است. با این حال، گزارش تفکیک آمار برای Schulische Ausbildung و خبر از آغاز نوبتدهی خاصی نمی‌دهد. این آمارها برای برنامه‌ریزی سیاست‌گذاری است، نه ابزاری برای پیش‌بینی نوبت فردی.
"لیست انتظار سفارت باز شده و نوبت میدهند" — بسیاری از کانال‌های تلگرامی این جمله را تکرار میکنند اما لینک رسمی نمی‌دهند. سفارت آلمان تهران در وب‌سایت خود اعلام میکند: "نوبتها به صورت آنلاین و تنها از طریق VIDEX تخصیص مییابد."
"Schulische Ausbildung اولویت دارد چون کمبود پرستار داریم" — کمبود پرستار واقعی است (BIBB گزارش ۲۰۲۵: بیش از ۴۰ هزار شاغل خالی در مراقبت)، اما اولویت ویزا بر اساس قانون §16a است، نه نوع رشته. Dual Ausbildung با قرارداد کار معمولاً پرونده قوی‌تری دارد چون تأمین معاش از طریق حقوق کارفرما ثابت است.
"بدون B2 هم میتوان ویزا گرفت" — نادرست. برای Schulische Ausbildung زبان B2 الزامی است (برخی ولایتها B1 مشروط میپذیرند). منبع: BAMF – Sprachvoraussetzungen.
چک‌لیست آمادگی پرونده برای لحظه نوبت
وقتی نوبت ویزا تخصیص یافت، زمان جمع‌آوری اسناد محدود است (معمولاً ۲ تا ۴ هفته). این موارد را اکنون آماده کنید:
سند
توضیح
منبع رسمی
پذیرش رسمی (Aufnahmebestätigung)
از Berufsfachschule staatlich anerkannt، با مهر و امضاء
Make it in Germany
مدرک زبان B2
Goethe / ÖSD / Telc، حداکثر ۱۲ ماه اعتبار
BAMF
معادل‌سازی مدرک (Anerkennung)
از ZAB یا مربوطه ولایتی (مثل LASI در بایرن)
ZAB / Anabin
Sperrkonto
۱۱٬۲۰۸ یورو (مبلغ ۲۰۲۶) در بانک معتبر (Fintiba, Expatrio, Coracle)
BAföG / Auswärtiges Amt
بیمه سلامت
معتبر برای آلمان، پوشش کامل
Auswärtiges Amt
پاسپورت
اعتبار حداقل ۶ ماه بیشتر از تاریخ سفر
سفارت آلمان
فرم درخواست ویزا
پر شده و امضاء شده (VIDEX)
VIDEX
بی‌سوابق (Führungszeugnis)
از ایران و اگر ۶ ماه در خارج زندگی کرده‌اید از آنجا هم
سفارت آلمان
عکس بیومتریک
طبق استاندارد ICAO
سفارت آلمان
نکته عملی: کارشناسان موسسه آلتین قلم امید پرونده ویزای آوسبیلدونگ را از نظر کامل بودن اسناد، صحت ترجمه‌های رسمی و تطابق با چک‌لیست سفارت بررسی میکنند تا در روز مصاحبه مشکلی پیش نیاید.
نکات کلیدی و اعداد — جدول مقایسه
مورد
Dual Ausbildung
Schulische Ausbildung
منبع
نوع قرارداد
قرارداد کار با کارفرما
پذیرش از مدرسه حرفه‌ای (بدون قرارداد کار الزامی)
Make it in Germany
حقوق/معاش
حقوق ماهیانه (۸۰۰–۱۳۰۰ یورو)
معمولاً بدون حقوق ثابت؛ ممکن است Schulgeld داشته باشد
BIBB ۲۰۲۵
پیشنیاز زبان
B1 (بسیاری B2)
B2 (برخی ولایت B1 مشروط)
BAMF
تأمین معاش برای ویزا
حقوق کارفرما + Sperrkonto (کمتر)
Sperrkonto ۱۱٬۲۰۸ یورو (۲۰۲۶) یا کفیل
§16a AufenthG
مدت دوره
۲–۳.۵ سال
۱–۳ سال (بسته به رشته)
KMK
شانس ویزا (تجربه ۲۰۲۴-۲۵)
بالاتر (قرارداد کار = تأمین معاش قوی)
متوسط (بستگی به Sperrkonto)
آمار سفارت‌ها
سوالات متداول
۱. آیا واقعاً لیست انتظار ویزا برای Schulische Ausbildung باز شده و نوبت میدهند؟
خیر. تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶ هیچ منبع رسمی (BAMF، سفارت آلمان، Make it in Germany) خبر از "باز شدن لیست انتظار" یا "فراخوانی جمعی" نداده است. نوبتها به صورت فردی و بر اساس تاریخ ثبتنام در VIDEX تخصیص مییابد.
۲. تفاوت نوبتدهی VIDEX با لیست انتظار موسسه چیست؟
VIDEX سیستم نوبتدهی سفارت است. لیست انتظار موسسه (Warteliste der Schule) مربوط به پذیرش در دوره آموزشی است (اگر ظرفیت پر شده باشد). این دو جدا هستند. ابتدا باید از مدرسه پذیرش بگیرید، بعد در VIDEX برای ویزا نوبت بگیرید.
۳. اگر نوبت ویزا گرفتید اما پرونده ناقص است چه میشود؟
سفارت معمولاً فرصت ۲ تا ۴ هفته برای تکمیل اسناد میدهد. اگر در مهلت اسناد کامل نشود، پرونده رد میشود و باید مجدداً نوبت بگیرید. به همین دلیل آمادهسازی پیش از نوبت حیاتی است.
۴. آیا برای Schulische Ausbildung هم Sperrkonto لازم است؟
بله. چون قرارداد کار و حقوق ثابت ندارید، باید از طریق Sperrkonto (مبلغ ۱۱٬۲۰۸ یورو برای سال ۲۰۲۶) یا تضمیننامه کفیل (Verpflichtungserklärung) تأمین معاش را ثابت کنید. منبع: Auswärtiges Amt – Sperrkonto.
۵. کدام رشتههای Schulische Ausbildung بیشترین تقاضا را دارند؟
بر اساس آمار BIBB ۲۰۲۵: پرستاری (Pflegefachmann/frau)، کمکپزشکی (MTA/OTA/ATA)، مراقبت از سالمند (Altenpflege)، تربیت کودک (Erzieher) و فیزیوتراپی. این رشتهها لیست انتظار طولانیتر در مدارس دارند.
۶. آیا میتوان با ویزای جستجوی کار (§20 AufenthG) برای Schulische Ausbildung آمد؟
خیر. ویزای جستجوی کار برای یافتن شغل مناسب است. برای Schulische Ausbildung باید ویزای آموزشی (§16a) بگیرید چون پذیرش مدرسه پیشنیاز است.
۷. مدرک زبان B2 باید از کدام موسسه صادر شده باشد تا پذیرفته شود؟
مدرکهای Goethe-Zertifikat B2، ÖSD Zertifikat B2 و Telc Deutsch B2 به طور رسمی توسط BAMF و سفارتهای آلمان پذیرفته میشوند. مدرک نباید بیش از ۱۲ ماه از تاریخ صدور گذشته باشد. برخی ولایتها مدرک Telc Deutsch B1-B2 Pflege (مخصوص پرستاری) را هم میپذیرند.
۸. هزینه Schulgeld (شهریه مدرسه) در Schulische Ausbildung چقدر است و آیا همه مدارس آن را می‌گیرند؟
شهریه در مدارس دولتی (staatlich) معمولاً رایگان است اما مدارس خصوصی (privat) می‌توانند ماهیانه ۲۰۰ تا ۶۰۰ یورو یا بیشتر بگیرند. این مبلغ باید در زمان پذیرش از مدرسه پرسیده شود و در محاسبه تأمین معاش لحاظ میشود.
۹. اگر در VIDEX نوبت نگرفتم، آیا راه دیگری برای تسریع وجود دارد؟
رسمیترین راه، ثبتنام در VIDEX و پیگیری منظم است. برخی متقاضیان از نوبتهای لغو شده (Stornotermine) در ساعات صبح زود یا دیر شب استفاده میکنند اما این تضمین شده نیست. سفارت هرگونه واسطه یا رزرو نوبت پولی را رد میکند.
۱۰. معادل‌سازی مدرک دیپلم (Anerkennung) چقدر طول می‌کشد و آیا میتوان همزمان با نوبت ویزا درخواست داد؟
درخواست Statement of Comparability از ZAB معمولاً ۴ تا ۱۲ هفته طول می‌کشد. پیشنهاد میشود بلافاصله پس از دریافت پذیرش مدرسه، درخواست معادل‌سازی را ثبت کنید تا در زمان نوبت ویزا نتیجه داشته باشید. مربوطه‌های ولایتی (مثل LASI در بایرن یا Bezirksregierung در نوردراین-وستفالن) ممکن است سریع‌تر جواب دهند.
منابع رسمی
BAMF – Bundesamt für Migration und Flüchtlinge — پورتال رسمی مهاجرت آلمان: https://www.bamf.de
BIBB – Bundesinstitut für Berufsbildung — آمار آوسبیلدونگ: https://www.bibb.de
سلب مسئولیت
اطلاعات این مقاله بر اساس داده‌های رسمی منتشرشده تا تاریخ ۴ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۳ مهر ۱۴۰۵) تدوین شده است. مقررات ویزا، مبالغ Sperrkonto، پیش‌نیازهای زبان و روند نوبتدهی هر سال و گاهی در طول سال تغییر میکنند. قبل از هر اقدامی، قطعاً از وب‌سایت‌های رسمی BAMF، Make it in Germany، Auswärtiges Amt و سفارت آلمان در تهران بازدید کنید. این مقاله مشاوره حقوقی یا مهاجرتی رسمی نیست و موسسه آلتین قلم امید مسؤولیتی در قبال تغییرات ناگهانی مقررات یا تصمیمات سفارت/بامف نمی‌پذیرد.
چه کسی می‌تواند در این مسیر کمک کند؟
موسسه اعزام دانشجوی آلتین قلم امید (ABCezam) با ۱۵ سال سابقه در پذیرش تحصیلی آلمان، ترکیه، روسیه و چین، در مراحل زیر می‌تواند همراه شما باشد:
انتخاب رشته و مدرسه مورد تأیید: کارشناسان ما فهرست Berufsfachschulen رسمی و staatlich anerkannt را با مدرک و زبان شما تطبیق میدهند. تحصیل در آلمان
معادل‌سازی مدرک و پرونده ZAB/Anabin: راهنمایی برای دریافت Statement of Comparability و احراز هویت مدرک. مشاوره رایگان
آمادهسازی پرونده ویزا و چک‌لیست سفارت: بررسی کامل اسناد، ترجمه رسمی، Sperrkonto، بیمه و فرم‌های VIDEX.
پشتیبانی پس از ورود: ثبت آدرس، کارت اقامت، باز کردن حساب بانک، ثبتنام در بیمه و یافتن مسکن.
برای بررسی شانس پذیرش و برنامه‌ریزی زمان‌بندی، می‌توانید از مشاوره رایگان استفاده کنید.
توجه: اطلاعات این مقاله بر اساس منابع رسمی (BAMF، BMI، Auswärtiges Amt، Make it in Germany) گردآوری شده است. قوانین ممکن است تغییر کند؛ پیش از هر اقدام، مقررات جاری را در سایت‌های رسمی بررسی کنید. این مقاله جایگزین مشاورهٔ قانونی نیست؛ برای بررسی پروندهٔ خودت می‌توانی مشاورهٔ رایگان موسسه آلتین قلم امید را بگیرید.
مشاورهٔ رایگان
پرونده‌ات را به یک متخصص بسپار
موسسه آلتین قلم امید از سال 1390 در زمینهٔ اعزام دانشجو به ترکیه، آلمان، روسیه و چین فعال است. ارزیابی پرونده، انتخاب دانشگاه و پیشنهاد بورسیه در جلسهٔ اول رایگان انجام میشود.
