آیا داشتن اقامت قانونی (لگال) برای شرکت در آوسبیلدونگ ضروری است؟

مقدمه و پاسخ مستقیم

اگر در کانال‌های تلگرامی و اینستاگرامی مهاجرت جستجو کرده باشید، احتمالاً با تبلیغاتی روبه‌رو شده‌اید که ادعا می‌کنند «با پاسپورت توریستی یا حتی بدون ویزا می‌توانید آوسبیلدونگ را در آلمان شروع کنید». واقعیت حقوقی آلمان در سال ۲۰۲۵ کاملاً روشن و یک‌جواب است: برای شروع هر نوع آوسبیلدونگ (Ausbildung) در آلمان، داشتن مدرک اقامت قانونی معتبر (Aufenthaltstitel یا Aufenthaltserlaubnis) ضروری است. این مدرک باید اجازه‌ی اشتغال به‌عنوان کارآموز (Auszubildende/r) را صریحاً در متن خود داشته باشد؛ در غیر این صورت، کارفرما حق امضای قرارداد آوسبیلدونگ با شما را ندارد و مدرسه‌ی حرفه‌ای (Berufsschule) نیز نمی‌تواند نامتان را ثبت کند. طبق توضیحات رسمی پورتال Make it in Germany (متعلق به وزارت کار آلمان)، آوسبیلدونگ در گروه «مهاجرت برای آموزش و تحصیل» قرار می‌گیرد و مشمول پاراگراف‌های مشخصی از قانون اقامت (Aufenthaltsgesetz – AufenthG) است؛ بنابراین، بدون سند اقامتی معتبر، اساساً اجازه‌ی قانونی برای ورود به این مسیر را ندارید.

در ادامه، دقیق بررسی می‌کنیم که کدام انواع اقامت به شما اجازه‌ی آوسبیلدونگ می‌دهند، مبنای حقوقی هر کدام چیست، اگر در حال حاضر «لگال» نیستید چه گزینه‌هایی دارید و چه مراحلی را باید طی کنید.

جدول محتوا

• آوسبیلدونگ چیست و چرا اقامت قانونی این‌قدر مهم است؟
• مبنای حقوقی: پاراگراف‌های Aufenthaltsgesetz
• انواع اقامت‌های قانونی که مجاز به آوسبیلدونگ هستند
• اگر اقامت قانونی ندارید چه اتفاقی می‌افتد؟
• جدول مقایسه‌ای انواع اقامت برای آوسبیلدونگ (۲۰۲۵)
• مراحل عملی برای دریافت ویزای آوسبیلدونگ
• نکات کلیدی و اشتباهات رایج متقاضیان ایرانی
• سوالات متداول
• منابع رسمی
• سلب مسئولیت

آوسبیلدونگ چیست و چرا اقامت قانونی این‌قدر مهم است؟

تعریف ساده آوسبیلدونگ

طبق توضیحات رسمی Bundesagentur für Arbeit (Arbeitsagentur)، آوسبیلدونگ نخستین راه ورود به دنیای کار حرفه‌ای در آلمان است؛ یعنی یک مسیر آموزشی دوگانه (duale Ausbildung) که هم در مدرسه‌ی حرفه‌ای و هم در کارگاه یا شرکت آموزش می‌بینید، یا آوسبیلدونگ مدرسه‌ای (schulische Ausbildung) که بیشتر در مراکز آموزشی فنی برگزار می‌شود. همان‌طور که در بخش «Rund um die Ausbildung» سایت رسمی Arbeitsagentur آمده است: «Mit einer Ausbildung kannst du direkt ins Berufsleben einsteigen, eigenes Geld verdienen und praktische Erfahrung sammeln» — یعنی آوسبیلدونگ سکوی پرشی برای ورود مستقیم به بازار کار، کسب درآمد شخصی و تجربه‌ی عملی است.

چرا بدون اقامت، شروع آوسبیلدونگ ممکن نیست؟

دلیل حقوقی این موضوع به ساختار حقوق کار آلمان برمی‌گردد. قرارداد آوسبیلدونگ (Berufsausbildungsvertrag) یک رابطه‌ی استخدامی تمام‌وقت محسوب می‌شود و مطابق § 10 Abs. 1 Nr. 1 AufenthG (قانون اقامت آلمان)، فعالیت شغلی فقط با داشتن مدرک اقامتی مجاز قابل انجام است. اگر مدرک اقامت نداشته باشید:

1. کارفرما ریسک جریمه دارد. بر اساس § 98 AufenthG، کارفرمایی که فرد بدون اقامت معتبر را به کار بگمارد، با جریمه‌ی تا ۳۰٬۰۰۰ یورو یا حتی حبس مواجه می‌شود؛ بنابراین هیچ کارفرمای عاقلی بدون چک‌کردن وضعیت اقامتی، قرارداد آوسبیلدونگ امضا نمی‌کند.
2. دفتر ثبت اتباع خارجی (Ausländerbehörde) قرارداد را تأیید نمی‌کند. پس از امضای قرارداد، کارفرما باید برای صدور روادید کارآموزی به اداره‌ی کار (Agentur für Arbeit) و اداره‌ی اتباع خارجی مراجعه کند. بدون مدرک اقامت اولیه، این مراحل شروع نمی‌شود.
3. بیمه‌های اجتماعی فعال نمی‌شوند. کارآموز باید بیمه‌ی درمانی، بازنشستگی و بیکاری داشته باشد. این بیمه‌ها فقط برای کسانی فعال می‌شود که در سامانه‌ی اقامت آلمان ثبت شده‌اند.

به همین دلیل، حتی اگر بتوانید به‌صورت فیزیکی به آلمان بیایید (مثلاً با ویزای توریستی ۹۰ روزه)، بدون اقامت معتبر، قرارداد آوسبیلدونگ باطل محسوب می‌شود و در عمل نمی‌توانید آوسبیلدونگ را به‌طور رسمی آغاز کنید.

مبنای حقوقی: پاراگراف‌های Aufenthaltsgesetz

سقف حقوقی آوسبیلدونگ در آلمان، پاراگراف § 16a AufenthG است. این پاراگراف پس از اصلاحات قانون Fachkräfteeinwanderungsgesetz (FEG) که در سال ۲۰۲۳ به‌صورت مرحله‌ای اجرا شد و در ژوئن ۲۰۲۴ نهایی شد، شکل تازه‌ای پیدا کرده است. در ادامه، مهم‌ترین پاراگراف‌های مرتبط را خلاصه می‌کنیم:

به گفته‌ی پورتال رسمی Make it in Germany (متعلق به Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz)، متقاضیان آوسبیلدونگ باید در زمان درخواست ویزا حداقل ۱۸ سال سن داشته باشند (یا رضایت‌نامه‌ی رسمی ولی قانونی ارائه کنند) و یکی از سه شرط زیر را داشته باشند:

1. قرارداد آوسبیلدونگ امضا‌شده با یک کارفرمای آلمانی (Vertrag);
2. نامه‌ی پذیرش (Zusage) از یک کارفرما یا مدرسه‌ی حرفه‌ای؛
3. مدرک دیپلم/پیش‌دانشگاهی معادل با Abschluss یا Fachhochschulreife آلمان (برای برخی رشته‌های مدرسه‌ای).

از ژوئن ۲۰۲۴، یک تسهیل جدید نیز اضافه شد: اگر متقاضی مدرک زبان آلمانی B1 داشته باشد و در آزمون ورودی یا مصاحبه‌ی کارفرما موفق شود، حتی اگر قرارداد هنوز امضا نشده باشد، می‌تواند برای ویزای جستجوی آوسبیلدونگ (Ausbildungssuche) به مدت ۹ ماه به آلمان بیاید. این ویزا در § 17 Abs. 1 AufenthG جدید پیش‌بینی شده است.

انواع اقامت‌های قانونی که مجاز به آوسبیلدونگ هستند

۱. ویزای آوسبیلدونگ (§ 16a Abs. 1 AufenthG)

این ویزا رایج‌ترین مسیر برای ایرانیان است. اگر در ایران هستید و می‌خواهید برای اولین بار وارد آلمان شوید، باید از طریق سفارت آلمان در تهران برای «Nationales Visum zur Berufsausbildung» اقدام کنید. مدارک اصلی مورد نیاز (طبق فهرست رسمی Auswärtiges Amt در سال ۲۰۲۵):

• پاسپورت معتبر با حداقل ۲ صفحه‌ی خالی
• قرارداد آوسبیلدونگ امضا‌شده یا نامه‌ی پذیرش
• مدرک تحصیلی ترجمه‌شده با مهر دادگستری و وزارت امور خارجه
• مدرک زبان آلمانی (حداقل A2 برای برخی رشته‌ها، B1 برای اکثر رشته‌ها، B2 برای رشته‌های بهداشتی/درمانی)
• گواهی تمکن مالی (Sperrkonto با ۱۱٬۲۰۸ یورو در سال ۲۰۲۵)
• بیمه‌ی درمانی مسافرتی برای ۹۰ روز اول

📌 نکته‌ی مهم: هزینه‌ی ویزای ملی (Nationales Visum) در سال ۲۰۲۵ مبلغ ۷۵ یورو است. در صورت رد درخواست، این مبلغ عودت داده نمی‌شود. منبع: Auswärtiges Amt.

۲. ویزای تحصیلی (§ 16b AufenthG)

اگر در حال حاضر دانشجو یا دارنده‌ی ویزای تحصیلی آلمان هستید، طبق § 16b Abs. 4 AufenthG می‌توانید در حین تحصیل یا پس از پایان آن به آوسبیلدونگ تغییر مسیر دهید. بسیاری از ایرانیانی که ابتدا در دانشگاه ثبت‌نام می‌کنند، پس از مدتی تصمیم می‌گیرند آوسبیلدونگ را تجربه کنند. مزیت این مسیر این است که قبلاً در آلمان حضور دارید و نیازی به بازگشت به ایران نیست.

۳. پیوستن به خانواده (Familiennachzug, §§ 27-36 AufenthG)

اگر همسر یا یکی از والدین‌تان شهروند آلمان یا دارنده‌ی اقامت دائم (Niederlassungserlaubnis) باشد، طبق § 30 یا § 32 AufenthG می‌توانید برای پیوستن به خانواده ویزا بگیرید. این ویزا به‌صورت خودکار اجازه‌ی کار و آموزش دارد و می‌توانید در حین اقامت در آلمان، آوسبیلدونگ را نیز شروع کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی پیوستن به خانواده، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی اقامت آلمان از طریق ازدواج را مطالعه کنید.

۴. پناهندگی و حمایت بین‌المللی (§§ 3, 4 AsylG)

پناهندگان شناخته‌شده (با مدرک Aufenthaltserlaubnis بر اساس § 25 Abs. 1 یا 2 AufenthG) حق دارند آوسبیلدونگ را شروع کنند. حتی کسانی که حفاظت فرعی (subsidiärer Schutz) یا مانع اخراج (Abschiebungsverbot) دارند نیز اجازه‌ی کار و آموزش دارند. BAMF (Bundesamt für Migration und Flüchtlinge) در راهنمای رسمی خود تأکید می‌کند که آوسبیلدونگ یکی از بهترین مسیرهای ادغام (Integration) برای پناهندگان است. اگر در حال حاضر در فرآیند پناهندگی هستید یا سابقاً پناهنده شده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی آوسبیلدونگ برای پناهندگان در آلمان را ببینید.

۵. ویزای جستجوی کار (§ 20 AufenthG) و کارت فرصت (Chancenkarte)

از ژوئن ۲۰۲۴، آلمان سیستم امتیازبندی جدیدی به نام Chancenkarte معرفی کرده است که بر اساس مدارک تحصیلی، سن، تجربه‌ی کاری و دانش زبان آلمانی به متقاضی امتیاز می‌دهد. اگر حداقل ۶ امتیاز کسب کنید، می‌توانید برای ۱۲ ماه به آلمان بیایید و هم‌زمان با جستجوی کار، برای آوسبیلدونگ هم اقدام کنید. این ویزا طبق § 20 Abs. 7 AufenthG جدید صادر می‌شود.

۶. شهروندان اتحادیه‌ی اروپا (EU-Bürger)

اگر شهروند یکی از کشورهای اتحادیه‌ی اروپا باشید، طبق معاهده‌ی عملکرد اتحادیه‌ی اروپا (AEUV)، بدون ویزا می‌توانید وارد آلمان شوید و بدون هیچ محدودیتی آوسبیلدونگ را شروع کنید. این موضوع شامل کسانی که پاسپورت کشورهایی مثل رومانی، لهستان یا حتی ایرلند دارند نیز می‌شود.

اگر اقامت قانونی ندارید چه اتفاقی می‌افتد؟

وضعیت «تحمّل» (Duldung)

اگر در آلمان درخواست پناهندگی رد شده ولی به دلایلی (مثل بیماری، نداشتن پاسپورت از کشور مبدأ) قابل اخراج نباشید، مدرکی به نام Duldung (§ 60a AufenthG) دریافت می‌کنید. طبق § 60a Abs. 1 Nr. 2 AufenthG و § 19c Abs. 1 AufenthG، دارندگان Duldung می‌توانند با مجوز اداره‌ی اتباع خارجی آوسبیلدونگ را شروع کنند. در عمل، بسیاری از افراد Duldung در آلمان مشغول آوسبیلدونگ هستند. برای آشنایی با قوانین کار در حین Duldung، مقاله‌ی حقوق کار در آلمان را ببینید.

گواهی فرضی (Fiktionsbescheinigung)

اگر درخواست تمدید اقامت داده‌اید و در حال بررسی است، اداره‌ی اتباع خارجی به شما Fiktionsbescheinigung می‌دهد که نشان می‌دهد اقامت‌تان «فرضاً» معتبر است. در این دوره، اجازه‌ی کار و آموزش دارید.

بدون هیچ مدرکی

اگر هیچ‌گونه مدرک اقامتی ندارید (مثلاً با ویزای توریستی منقضی‌شده در آلمان مانده‌اید)، عملاً غیرقانونی محسوب می‌شوید و شروع آوسبیلدونگ ممکن نیست. حتی اگر کارفرمایی پیدا کنید که بخواهد شما را بپذیرد، اداره‌ی کار اجازه صدور مجوز کار را نمی‌دهد. توصیه می‌کنیم قبل از هر اقدامی، با یک وکیل مهاجرت مشورت کنید.

جدول مقایسه‌ای انواع اقامت برای آوسبیلدونگ (۲۰۲۵)

منبع جدول: ترکیب داده‌های رسمی Make it in Germany، BAMF و Auswärtiges Amt در سال ۲۰۲۵. ارقام تمکن مالی بر اساس Sperrkonto در دانمارک‌بانک (Danske Bank / Fintiba) به‌روزرسانی ژانویه ۲۰۲۵ است.

مراحل عملی برای دریافت ویزای آوسبیلدونگ

اگر در ایران هستید و می‌خواهید از صفر تا صد برای آوسبیلدونگ اقدام کنید، مراحل زیر را باید به ترتیب طی کنید:

۱. انتخاب رشته و جست‌وجوی کارفرما

ابتدا باید رشته‌ی مورد نظرتان را انتخاب کنید. محبوب‌ترین رشته‌ها در میان ایرانیان در سال ۲۰۲۵ عبارت‌اند از:

• Pflegefachmann/-frau (پرستاری) — کمبود شدید نیرو در ۲۰۲۵
• Kfz-Mechatroniker/in (مکانیک خودرو)
• Fachinformatiker/in (IT و برنامه‌نویسی)
• Koch/Köchin (آشپزی)
• Elektroniker/in (برق و الکترونیک)

برای جست‌وجو می‌توانید از سایت رسمی Arbeitsagentur استفاده کنید. این سایت یک بانک اطلاعاتی از تمام موقعیت‌های آوسبیلدونگ در سراسر آلمان دارد: web.arbeitsagentur.de/ausbildungssuche. همان‌طور که خود سایت رسمی Arbeitsagentur توضیح می‌دهد، شما باید چک‌لیست «Ausbildungswahl» را قبل از انتخاب نهایی پر کنید تا مطمئن شوید رشته با اهداف شما هم‌خوانی دارد.

۲. تهیه‌ی مدارک زبان آلمانی

بسته به رشته:

• رشته‌های فنی/صنعتی: حداقل A2، ترجیحاً B1
• رشته‌های اداری/بازرگانی: حداقل B1
• رشته‌های بهداشتی/درمانی: حداقل B2 (و برای Pflegefachmann جدید، حتی C1 برای آزمون‌های نهایی الزامی است)

برای آمادگی، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی سطح زبان آلمانی برای آوسبیلدونگ را ببینید.

۳. امضای قرارداد یا دریافت نامه‌ی پذیرش

پس از مصاحبه‌ی موفق با کارفرما، قرارداد اولیه (Vorvertrag) یا نامه‌ی پذیرش (Zusage) برای‌تان صادر می‌شود. این سند باید شامل:

• نام رسمی رشته (Ausbildungsberuf)
• تاریخ شروع و پایان آوسبیلدونگ
• حقوق ماهانه
• محل کارآموزی (Ausbildungsstätte)

باشد.

۴. ثبت‌نام وقت سفارت

با مراجعه به سایت سفارت آلمان در تهران، وقت سفارت رزرو کنید. معمولاً زمان انتظار در سال ۲۰۲۵ بین ۴ تا ۸ هفته است. هزینه‌ی ویزا ۷۵ یورو است.

۵. تهیه‌ی بیمه‌ی درمانی مسافرتی

برای ۹۰ روز اول، یک بیمه‌ی درمانی مسافرتی معتبر (مثل Care Concept، Mawista یا DR-Walter) تهیه کنید. پس از ورود به آلمان، این بیمه به بیمه‌ی قانونی (gesetzliche Krankenversicherung) تبدیل می‌شود.

۶. افتتاح حساب مسدود (Sperrkonto)

مبلغ ۱۱٬۲۰۸ یورو (معادل ۹۳۴ یورو در ماه × ۱۲ ماه) را در حساب مسدود بانک Fintiba، Expatrio یا Coracle واریز کنید. این حساب فقط برای اثبات تمکن مالی است؛ هر ماه ۹۳۴ یورو به‌صورت خودکار به حساب جاری‌تان منتقل می‌شود.

۷. شرکت در مصاحبه‌ی سفارت

در روز مصاحبه، مدارک زیر را به‌صورت فیزیکی و مرتب تحویل دهید:

• پاسپورت + کپی
• ۲ قطعه عکس بیومتریک
• قرارداد آوسبیلدونگ
• مدرک زبان
• مدارک تحصیلی ترجمه‌شده
• بیمه‌ی مسافرتی
• تأییدیه‌ی Sperrkonto

پس از تأیید (معمولاً ۴ تا ۶ هفته بعد)، ویزای شما صادر و برای‌تان ارسال می‌شود.

۸. ورود به آلمان و ثبت آدرس

ظرف ۱۴ روز پس از ورود به آلمان، باید در اداره‌ی شهرداری (Bürgeramt) محل سکونت‌تان ثبت آدرس کنید (Anmeldung). سپس با در دست داشتن تأییدیه‌ی Anmeldung و قرارداد آوسبیلدونگ، به Ausländerbehörde بروید تا اقامت‌تان به Aufenthaltserlaubnis zur Berufsausbildung تبدیل شود. برای جزئیات بیشتر، مقاله‌ی اولین قدم‌ها بعد از ورود به آلمان را مطالعه کنید.

نکات کلیدی و اشتباهات رایج متقاضیان ایرانی

نکات کلیدی (۲۰۲۵)

• حقوق ماهانه‌ی آوسبیلدونگ در سال اول در سال ۲۰۲۵ حداقل ۱٬۰۸۲ یورو (طبق مصوبه‌ی BBiG و توافق‌نامه‌ی کارفرمایان) است. این رقم هر سال افزایش می‌یابد.
• آوسبیلدونگ دوگانه معمولاً بین ۲ تا ۳.۵ سال طول می‌کشد. در طول این مدت، شما بیمه‌ی درمانی، بازنشستگی و بیکاری دارید.
• پس از اتمام آوسبیلدونگ و قبولی در آزمون نهایی، می‌توانید در همان کارفرما یا شرکت دیگری مشغول به کار شوید. طبق § 18a AufenthG، پس از ۲ سال کار به‌عنوان Fachkraft، می‌توانید برای Niederlassungserlaubnis (اقامت دائم) اقدام کنید.
• از ۱ ژوئن ۲۰۲۴، حتی اگر فقط B1 دارید و قرارداد هنوز امضا نشده، می‌توانید برای ویزای جست‌وجوی ۹ ماهه اقدام کنید.

اشتباهات رایج

1. شروع آوسبیلدونگ با ویزای توریستی: تعداد قابل‌توجهی از متقاضیان ایرانی با ویزای Schengen وارد آلمان می‌شوند و بعداً در داخل کشور می‌خواهند آوسبیلدونگ را شروع کنند. این کار تقریباً همیشه رد می‌شود، زیرا شما باید از همان ابتدا Nationales Visum بگیرید.
2. اعتماد به کاریابی‌های غیررسمی: وب‌سایت‌های ایرانی متعددی ادعا می‌کنند «بدون مدرک زبان آلمانی آوسبیلدونگ تضمینی» پیدا می‌کنند. در عمل، کارفرمایان آلمانی بدون مصاحبه‌ی زبانی جدی، کارآموز نمی‌پذیرند.
3. نادیده‌گرفتن مدرک تحصیلی قبلی: اگر دیپلم ۱۲ ساله دارید، باید آن را در سفارت ترجمه‌ی رسمی کنید و معادل‌سازی (Anerkennung) را انجام دهید. در غیر این صورت، ممکن است در مرحله‌ی ثبت‌نام Berufsschule دچار مشکل شوید.
4. بی‌توجهی به بیمه‌ی درمانی: برخی متقاضیان فکر می‌کنند بیمه‌ی مسافرتی تا پایان آوسبیلدونگ کافی است. در حالی‌که پس از ورود، باید سریعاً به TK، AOK یا Barmer (بیمه‌های قانونی) سوئیچ کنید.
5. سفر به کشور ثالث در طول فرایند: در زمان بررسی ویزا، اگر به ایران یا کشور ثالث سفر کنید، ممکن است سفارت روند پرونده را متوقف کند.

سوالات متداول

۱. آیا بدون مدرک زبان آلمانی می‌توانم برای آوسبیلدونگ ویزا بگیرم؟

پاسخ کوتاه: خیر. تقریباً تمام کارفرمایان آلمانی قبل از امضای قرارداد، یک مصاحبه‌ی زبانی (حتی ۱۵ دقیقه‌ای) با شما انجام می‌دهند. حداقل سطح قابل قبول در اکثر رشته‌ها A2 و در رشته‌های پرطرفدار مثل Pflegefachfrau و IT B1 یا بالاتر است. اگر هنوز مدرک زبان ندارید، گزینه‌ی ویزای جست‌وجوی آوسبیلدونگ (Ausbildungssuche) از ژوئن ۲۰۲۴ وجود دارد که ۹ ماه به شما فرصت می‌دهد در آلمان زبان یاد بگیرید و کارفرما پیدا کنید.

۲. چند سال طول می‌کشد تا اقامت دائم بگیرم اگر از مسیر آوسبیلدونگ شروع کنم؟

طبق § 18a Abs. 1 Nr. 1 AufenthG، اگر آوسبیلدونگ را با موفقیت به پایان برسانید و ۲ سال به‌عنوان نیروی متخصص (Fachkraft) کار کنید، می‌توانید برای Niederlassungserlaubnis (اقامت دائم) اقدام کنید. یعنی مجموعاً ۴ تا ۵.۵ سال (بسته به طول دوره‌ی آوسبیلدونگ). در مقایسه با ویزای تحصیلی (۵ سال)، این مسیر معمولاً سریع‌تر است. همچنین، اگر در آزمون نهایی نمره‌ی خوبی بگیرید، طبق § 18a Abs. 1a AufenthG می‌توانید زودتر (پس از ۲ سال کار) اقامت دائم بگیرید.

۳. آیا با ویزای آوسبیلدونگ می‌توانم خانواده‌ام را به آلمان بیاورم؟

پاسخ کوتاه: بله، ولی شرایط دارد. طبق § 29 Abs. 2 AufenthG، دارنده‌ی ویزای آوسبیلدونگ فقط در صورتی می‌تواند برای پیوستن همسر/فرزند اقدام کند که:

• اقامت‌اش حداقل ۲ سال اعتبار داشته باشد (ویزای آوسبیلدونگ این شرط را دارد)،
• محل اقامت کافی برای خانواده فراهم باشد (معمولاً حداقل ۱۲ متر مربع به‌ازای هر نفر)،
• توانایی مالی تأمین هزینه‌های خانواده را داشته باشد (در سال ۲۰۲۵ حداقل ۱۵٬۰۰۰ یورو در سال به‌ازای خانواده‌ی ۲ نفره).

اگر فرزندتان به سن مدرسه رسیده، باید مدرسه‌ای در شهر محل سکونت‌تان پیدا کنید.

۴. اگر در حین آوسبیلدونگ مریض شوم یا نتوانم ادامه دهم چه می‌شود؟

طبق § 16a Abs. 4 AufenthG، اقامت شما با هدف آوسبیلدونگ صادر شده است. اگر به دلایل پزشکی یا شخصی نتوانید دوره را ادامه دهید:

• بیمه‌ی درمانی قانونی شما را پوشش می‌دهد و دوره‌ی مرخصی استعلاجی (Krankschreibung) حقوق‌تان پرداخت می‌شود.
• اگر قصد تغییر رشته دارید، باید به اداره‌ی اتباع خارجی اطلاع دهید و مجوز بگیرید.
• اگر کلاً قصد ادامه‌ی آوسبیلدونگ را ندارید، اقامت‌تان باطل می‌شود و باید ظرف ۶ ماه آلمان را ترک کنید یا به ویزای دیگری تغییر وضعیت دهید. بنابراین، قبل از شروع آوسبیلدونگ، با تحقیق کافی تصمیم بگیرید.

۵. آیا آوسبیلدونگ برای افراد بالای ۳۰ سال هم ممکن است؟

بله. قانون آلمان هیچ سقف سنی سختی برای آوسبیلدونگ تعیین نکرده است. با این حال، در عمل:

• برخی کارفرمایان ترجیح می‌دهند کارآموز جوان‌تر استخدام کنند، اما این یک قانون نیست.
• اگر بالای ۲۵ سال باشید، می‌توانید آوسبیلدونگ را به‌صورت Teilzeit (نیمه‌وقت) طبق § 8 Abs. 1 Nr. 2 BBiG ادامه دهید، که انعطاف بیشتری به شما می‌دهد.
• اگر تجربه‌ی کاری مرتبط دارید، ممکن است دوره‌ی آوسبیلدونگ برای‌تان کوتاه‌تر شود (از طریق Verkürzung). همان‌طور که خود سایت Arbeitsagentur توضیح می‌دهد: «In diesem Fall kannst du deine Ausbildung auch in Teilzeit absolvieren».

منابع رسمی

برای اطلاعات دقیق و به‌روز، منابع زیر را مستقیماً مطالعه کنید:

1. Bundesagentur für Arbeit — Rund um die Ausbildung https://www.arbeitsagentur.de/bildung/ausbildung/rund-um-die-ausbildung

   • راهنمای رسمی همه‌ی جنبه‌های آوسبیلدونگ برای متقاضیان

2. Bundesagentur für Arbeit — Ausbildungssuche https://web.arbeitsagentur.de/ausbildungssuche/home?sty=0

   • بانک اطلاعاتی موقعیت‌های آوسبیلدونگ در سراسر آلمان

3. Make it in Germany — Visum zur Ausbildung https://www.make-it-in-germany.com/de/visa/types/ausbildung

   • پورتال رسمی دولت فدرال آلمان برای مهاجرت نیروی کار ماهر

4. BAMF — Berufsausbildung für Migrantinnen und Migranten https://www.bamf.de/DE/Themen/MigrationAufenthalt/ZuwandererDrittstaaten/Bildung/Ausbildung/ausbildung-node.html

   • راهنمای اداره‌ی فدرال مهاجرت و پناهندگی برای مهاجران

5. Gesetze im Internet — § 16a AufenthG https://www.gesetze-im-internet.de/aufenthg/__16a.html

   • متن کامل پاراگراف ۱۶a قانون اقامت آلمان

سلب مسئولیت

اطلاعات این مقاله بر اساس منابع رسمی دولت فدرال آلمان، BAMF و Make it in Germany تا تاریخ ژانویه ۲۰۲۵ تنظیم شده است. با این حال:

• قوانین مهاجرت آلمان به‌سرعت در حال تغییر است و ممکن است پس از انتشار این مقاله اصلاحات جدیدی اعمال شود.
• هزینه‌ها، ارقام و شرایط سنی ذکر شده ممکن است در ماه‌های آینده تغییر کنند.
• این مقاله صرفاً جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره‌ی حقوقی تخصصی نیست. قبل از هر اقدام حقوقی، با یک وکیل مهاجرت معتبر آلمانی یا مشاور رسمی Ausländerbehörde مشورت کنید.
• پلتفرم abcezam.com هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال عواقب تصمیمات مهاجرتی شما بر اساس این مقاله ندارد.

تاریخ آخرین به‌روزرسانی: ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ (۲۵ دی ۱۴۰۳)