حقوق آوسبیلدونگ در آلمان؛ آیا برای هزینه‌های زندگی کافی است؟

پاسخ کوتاه: آیا حقوق آوسبیلدونگ برای زندگی در آلمان کافی است؟

حقوق آوسبیلدونگ در آلمان ۲۰۲۵ برای یک کارآموز ایرانی در سال اول معمولاً بین ۸۵۰ تا ۱۰۵۰ یورو ناخالص ماهانه است و در سال سوم به ۱۱۰۰ تا ۱۳۰۰ یورو می‌رسد. پس از کسر مالیات، بیمه بازنشستگی، بیمه سلامت و بیمه بیکاری، معمولاً ۷۵ تا ۸۵ درصد این مبلغ به‌صورت خالص به حساب کارآموز واریز می‌شود. واقعیت این است که این حقوق در شهرهای کوچک و متوسط (مثل لایپزیگ، دورتموند یا کمنیتس) برای پوشش هزینه‌های پایه زندگی کفایت می‌کند، اما در شهرهای بزرگ (مونیخ، فرانکفورت، هامبورگ) با اجاره‌های بالای ۷۰۰ یورو، تنها با حقوق آوسبیلدونگ نمی‌توان ماه را گذراند. راه‌حل اصلی، استفاده از کمک‌هزینه دولتی BAB، زندگی در آپارتمان اشتراکی (WG) و کار پاره‌وقت محدود است که در ادامه به‌طور کامل توضیح می‌دهیم.

طبق گزارش رسمی پورتال Make it in Germany که زیر نظر دولت فدرال آلمان اداره می‌شود، سیستم آوسبیلدونگ یکی از ستون‌های اصلی بازار کار آلمان است و سالانه بیش از ۳۰۰ حرفه مختلف را پوشش می‌دهد. اگر در حال برنامه‌ریزی برای مهاجرت کاری به آلمان هستید، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ویزای کاری آلمان را نیز مطالعه کنید.

ساختار حقوق آوسبیلدونگ در آلمان ۲۰۲۵

حقوق ناخالص در برابر حقوق خالص

مهم‌ترین نکته‌ای که هر کارآموز ایرانی باید بداند، تفاوت بین حقوق ناخالص (Brutto) و خالص (Netto) است. حقوق ناخالص همان مبلغی است که در آگهی آوسبیلدونگ یا قرارداد کار درج می‌شود، اما مبلغ واقعی که به حساب بانکی شما واریز می‌شود، خالص است. کسری‌های اصلی شامل موارد زیر است:

• مالیات بر درآمد (Lohnsteuer): برای حقوق آوسبیلدونگ معمولاً صفر یا بسیار ناچیز است، زیرا درآمد سالانه زیر سقف معافیت مالیاتی (Grundfreibetrag) باقی می‌ماند. طبق § 32a EStG، این سقف در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۲۰۹۶ یورو در سال است.
• بیمه بازنشستگی (Rentenversicherung): ۹.۳ درصد از حقوق ناخالص
• بیمه بیکاری (Arbeitslosenversicherung): ۱.۳ درصد
• بیمه سلامت (Krankenversicherung): حدود ۸.۵ درصد (نیمی توسط کارفرما)
• بیمه مراقبت طولانی‌مدت (Pflegeversicherung): حدود ۲.۰ درصد

طبق ماده ۱۷ SGB IV، کارآموزان مشمول پرداخت سهم کارمند بیمه‌های اجتماعی هستند. در عمل، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از حقوق ناخالص کسر می‌شود و مابقی به‌عنوان حقوق خالص به شما پرداخت می‌شود. برای مثال، اگر حقوق ناخالص شما ۱۰۰۰ یورو باشد، تقریباً ۷۵۰ تا ۸۰۰ یورو خالص دریافت خواهید کرد.

چه کسی حقوق آوسبیلدونگ را تعیین می‌کند؟

حقوق آوسبیلدونگ در آلمان بر اساس قراردادهای جمعی کاری (Tarifverträge) تعیین می‌شود که بین اتحادیه‌های کارگری و کارفرمایان یا اتاق‌های بازرگانی مذاکره می‌شود. سه دسته اصلی وجود دارد:

1. بخش صنعت و تجارت (IHK): بزرگ‌ترین حوزه که شامل رشته‌هایی مثل بانکداری، IT، مکانیک، بازاریابی و اداری می‌شود. حقوق‌ها در این بخش معمولاً بالاتر است. برای مثال، آوسبیلدونگ بانکداری در سال اول ۲۰۲۵ در برخی ایالت‌ها تا ۱۱۰۰ یورو ناخالص می‌رسد.
2. بخش صنایع دستی (Handwerk): شامل آوسبیلدونگ‌هایی مثل برق‌کاری، لوله‌کشی، نجاری، آرایشگری. حقوق‌ها معمولاً بین ۷۰۰ تا ۹۵۰ یورو در سال اول است.
3. بخش خدمات عمومی (TVöD): شامل آوسبیلدونگ در بیمارستان‌ها، شهرداری‌ها، مراکز دولتی. حقوق‌ها بر اساس جدول TVAöD تعیین می‌شود و در سال ۲۰۲۵ برای سال اول حدود ۱۱۵۰ یورو ناخالص است که از بالاترین دستمزدها محسوب می‌شود.

طبق توضیحات رسمی Bundesagentur für Arbeit در صفحه Ausbildung finden، تمام آوسبیلدونگ‌ها باید بر اساس قانون آموزش حرفه‌ای (BBiG) و حقوق کارآموزان مندرج در قرارداد، به‌صورت ماهانه حقوق پرداخت کنند.

آوسبیلدونگ دوگانه (Dual) در برابر آوسبیلدونگ مدرسه‌ای (Schulisch)

نکته بسیار مهمی که بسیاری از مهاجرین ایرانی نمی‌دانند این است که همه آوسبیلدونگ‌ها حقوق ندارند. آوسبیلدونگ به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود:

اگر به آوسبیلدونگ‌های مدرسه‌ای مثل پرستاری علاقه‌مند هستید، باید بدانید که اکثر آن‌ها حقوق ندارند، اما از سال ۲۰۲۰ طبق اصلاحات قانون Pflegeberufegesetz، آوسبیلدونگ پرستاری در سال اول حدود ۱۱۴۰ یورو، سال دوم ۱۲۰۰ یورو و سال سوم ۱۳۰۰ یورو ناخالص پرداخت می‌کند. برای اطلاعات بیشتر درباره آوسبیلدونگ پرستاری در آلمان می‌توانید مقاله تخصصی ما را بخوانید.

نمودار حقوق آوسبیلدونگ بر اساس سال آموزشی (۲۰۲۵)

طبق آمار منتشرشده توسط Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB) و گزارش‌های سالانه از Tarifverträge، میانگین حقوق آوسبیلدونگ در آلمان در سال ۲۰۲۵ به این شرح است:

نکته مهم: ارقام فوق برای سال ۲۰۲۵ و بر اساس Tarifverträge رایج در ایالت‌های مختلف آلمان است. حقوق واقعی شما بسته به ایالت، اندازه شرکت و حوزه کاری ممکن است ۵ تا ۱۵ درصد بالاتر یا پایین‌تر باشد. حتماً هنگام مصاحبه، دقیقاً درباره حقوق مندرج در قرارداد سؤال کنید.

طبق گزارش رسمی Bundesagentur für Arbeit که در پورتال Ausbildungssuche منتشر شده، می‌توانید در آگهی‌های آوسبیلدونگ، حقوق پیشنهادی را به‌طور مستقیم مشاهده کنید.

مقایسه حقوق آوسبیلدونگ با هزینه‌های واقعی زندگی

هزینه مسکن در شهرهای مختلف آلمان (۲۰۲۵)

بزرگ‌ترین هزینه ثابت برای هر کارآموز ایرانی، اجاره‌بها است. طبق گزارش سالانه Deutschen Mieterbund و داده‌های رسمی ایالتی، میانگین اجاره ماهانه یک اتاق در آپارتمان اشتراکی (WG) یا آپارتمان کوچک در شهرهای مختلف آلمان در سال ۲۰۲۵ به شرح زیر است:

تحلیل: اگر در مونیخ با حقوق ناخالص ۱۰۷۰ یورو (سال اول IG Metall) آوسبیلدونگ شروع کنید و در یک WG با اجاره ۸۵۰ یورو زندگی کنید، تنها ۲۲۰ یورو برای تمام هزینه‌های دیگر باقی می‌ماند که کافی نیست. اما اگر همان آوسبیلدونگ را در لایپزیگ یا دورتموند بگذرانید، با همان حقوق ۸۵۰ یورو می‌توانید ماه را به‌راحتی سپری کنید.

برای یافتن مسکن مناسب در آلمان، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای جامع اجاره آپارتمان در آلمان را مطالعه کنید که شامل نکات مربوط به WG، قراردادهای اجاره و نکات حقوقی مستأجران است.

هزینه‌های خوراک، حمل‌ونقل، بیمه و اینترنت

علاوه بر اجاره، هزینه‌های ثابت دیگری وجود دارد که هر ماه باید پرداخت شوند. بر اساس داده‌های رسمی Statistisches Bundesamt (اداره آمار فدرال آلمان) در سال ۲۰۲۵، متوسط هزینه‌های ماهانه یک فرد مجرد در آلمان به این شرح است:

اگر در یک WG با اجاره ۵۵۰ یورو زندگی کنید، مجموع هزینه‌های پایه شما حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه خواهد بود. این یعنی حقوق خالص آوسبیلدونگ در سال اول (حدود ۸۰۰ یورو) حتی در شهرهای کوچک هم کفاف نمی‌دهد و نیاز به حمایت‌های تکمیلی دارید.

آیا در شهرهای بزرگ می‌توان با حقوق آوسبیلدونگ زندگی کرد؟

پاسخ صادقانه خیر است، مگر در شرایط خاص. در مونیخ، فرانکفورت و اشتوتگارت، هزینه مسکن به‌قدری بالاست که حتی حقوق خالص سال سوم آوسبیلدونگ هم برای پوشش هزینه‌ها کافی نیست. به همین دلیل، دولت آلمان سیستم حمایتی قوی برای کارآموزان طراحی کرده که در بخش بعدی توضیح می‌دهیم.

کمک‌هزینه‌های دولتی برای کارآموزان

Berufsausbildungsbeihilfe (BAB) — مهم‌ترین منبع مالی تکمیلی

طبق ماده ۵۶ تا ۶۰ SGB III و توضیحات رسمی Bundesagentur für Arbeit، کارآموزانی که در طول دوره آوسبیلدونگ از والدین خود حمایت مالی دریافت نمی‌کنند، می‌توانند برای دریافت Berufsausbildungsbeihilfe یا به اختصار BAB درخواست دهند. این کمک‌هزینه دولتی در سال ۲۰۲۵ به این شرح است:

نکته کلیدی: اگر در مونیخ زندگی می‌کنید و حقوق خالص شما ۸۰۰ یورو باشد، با دریافت BAB مستقل ۵۰۴ یورو، درآمد کل ماهانه شما به حدود ۱۳۰۴ یورو می‌رسد که برای زندگی در WG کافی است.

برای درخواست BAB، باید به نزدیک‌ترین شعبه Agentur für Arbeit مراجعه کنید یا به‌صورت آنلاین از طریق پورتال رسمی Bundesagentur درخواست دهید. مدارک مورد نیاز شامل قرارداد آوسبیلدونگ، مدرک اقامت، حساب بانکی آلمانی و درآمد والدین است. اگر هنوز حساب بانکی آلمانی ندارید، راهنمای افتتاح حساب بانکی برای مهاجرین را بخوانید.

Wohngeld و سایر حمایت‌ها

علاوه بر BAB، برخی کارآموزان می‌توانند برای Wohngeld (کمک‌هزینه مسکن) نیز درخواست دهند، اگرچه معمولاً دریافت‌کنندگان BAB از این کمک‌هزینه محروم هستند. همچنین در شرایط خاص، کمک‌هزینه‌های ایالتی مثل Landeshilfe یا بورسیه‌های خصوصی بنیادهایی مثل Stiftung Begabtenförderung berufliche Bildung نیز در دسترس است.

طبق گزارش رسمی Bundesagentur für Arbeit، حمایت‌های اضافی شامل موارد زیر نیز می‌شود:

• Beratung für berufliche Rehabilitation und Teilhabe: اگر معلولیت یا مشکل جسمی دارید، تجهیزات کمکی برای آوسبیلدونگ تأمین می‌شود.
• Lehrgänge zur Vorbereitung: دوره‌های آمادگی قبل از شروع آوسبیلدونگ رایگان.
• Übernahme von Fahrtkosten: پرداخت هزینه رفت‌وآمد روزانه در شرایط خاص.

مزایای اضافی برای خانواده‌ها

اگر به‌عنوان کارآموز متأهل هستید یا فرزند دارید، حمایت‌های دولتی بسیار بیشتر است. به‌عنوان مثال، برای هر فرزند، کمک‌هزینه اضافی ۱۵۰ یورو در ماه به BAB اضافه می‌شود و هزینه‌های مراقبت از کودک (Kindertagesstätte) تا سقف ۱۶۰ یورو ماهانه پوشش داده می‌شود.

راهکارهای عملی مدیریت مالی برای کارآموزان

۱. بودجه‌بندی ماهانه با روش ۵۰/۳۰/۲۰

یکی از ساده‌ترین روش‌های مدیریت مالی، تقسیم درآمد به سه دسته است:

• ۵۰ درصد نیازهای پایه: اجاره، خوراک، حمل‌ونقل، بیمه
• ۳۰ درصد خواسته‌ها: تفریح، رستوران، خرید پوشاک
• ۲۰ درصد پس‌انداز یا پرداخت بدهی: حتی ۲۰ یورو ماهانه پس‌انداز در طول سه سال، ۷۲۰ یورو پس‌انداز می‌شود.

۲. آپارتمان اشتراکی (WG) به‌عنوان راهکار اصلی

زندگی در WG بهترین راه برای کاهش هزینه‌های مسکن است. در شهرهای بزرگ، WG می‌تواند اجاره را ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد. سایت‌های معتبر برای یافتن WG:

• WG-Gesucht.de (پرکاربرترین سایت)
• WG-Zimmer.de
• Immoscout24.de
• Ebay Kleinanzeigen

نکته مهم: بسیاری از صاحب‌خانه‌ها در آلمان از کارآموزان به‌دلیل درآمد پایین می‌ترسند. داشتن یک Schufa-Auskunft (گزارش اعتباری) و ارائه Bürgschaft (ضمانت) از یک دوست یا آشنا می‌تواند شانس شما را افزایش دهد.

۳. کار پاره‌وقت در اوقات فراغت

طبق قانون اقامت آلمان (§ 16a AufenthG)، دارندگان ویزای آوسبیلدونگ مجاز به کار پاره‌وقت تا سقف ۲۰ ساعت در هفته در کنار آوسبیلدونگ هستند. حقوق پاره‌وقتی معمولاً بین ۱۲ تا ۱۵ یورو در ساعت است. اگر ۱۰ ساعت در هفته کار کنید، ماهانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ یورو درآمد اضافی خواهید داشت که می‌تواند کسری بودجه را جبران کند. البته مراقب باشید که کار پاره‌وقت با ساعات آوسبیلدونگ شما تداخل نداشته باشد و در عملکرد آموزشی شما اختلال ایجاد نکند.

۴. استفاده از تخفیف‌های کارآموزی و دانشجویی

بسیاری از فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، موزه‌ها و حتی اپراتورهای تلفن همراه، تخفیف‌های ویژه‌ای برای کارآموزان (Azubis) ارائه می‌دهند. به‌عنوان مثال:

• بلیط سینما با کارت Azubi در حدود ۵ تا ۶ یورو
• اشتراک ماهانه موزه‌ها فقط ۵ یورو
• تخفیف ۲۰ درصدی خرید از Apple، Saturn و MediaMarkt با کارت Azubi
• تخفیف بیمه مسئولیت مدنی شخصی (Haftpflichtversicherung) برای جوانان

برای بیمه سلامت تکمیلی و بیمه مسئولیت، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای بیمه برای مهاجرین در آلمان را مطالعه کنید.

۵. خرید هوشمندانه و استفاده از تخفیف‌های مواد غذایی

• خرید از فروشگاه‌های تخفیفی مثل Aldi، Lidl، Netto، Penny به‌جای Rewe و Edeka
• استفاده از اپلیکیشن Too Good To Go برای خرید غذای اضافی رستوران‌ها با ۳۰ تا ۷۰ درصد تخفیف
• خرید مواد غذایی فصلی از بازارهای هفتگی (Wochenmarkt)
• آشپزی در خانه به‌جای غذای رستوران (یک وعده رستوران ۱۲ تا ۱۵ یورو است، در حالی که آشپزی خانگی حدود ۳ یورو هزینه دارد)

۶. استفاده از اپلیکیشن‌های مدیریت مالی

اپلیکیشن‌هایی مثل Money Manager، Finanzguru، Outbank به شما کمک می‌کنند تا درآمد و هزینه‌های خود را ردیابی کنید و از بودجه ماهانه خود خارج نشوید. این عادت به‌ویژه در سال اول آوسبیلدونگ که درآمد پایین‌تر است، بسیار مفید است.

سوالات متداول

۱. آیا همه آوسبیلدونگ‌ها حقوق دارند؟

خیر. همان‌طور که در بخش قبل توضیح داده شد، فقط آوسبیلدونگ‌های دوگانه (Dual) که در آن هم کارخانه و هم مدرسه حضور دارید، حقوق پرداخت می‌کنند. آوسبیلدونگ‌های مدرسه‌ای (Schulisch) مثل برخی دوره‌های پرستاری، مامایی، تربیت بدنی یا طراحی معمولاً حقوق ندارند، هرچند برخی از آن‌ها مثل پرستاری از سال ۲۰۲۰ طبق Pflegeberufegesetz حقوق‌مند شده‌اند. اگر به آوسبیلدونگ‌های حقوق‌مند علاقه‌مندید، حتماً نوع آوسبیلدونگ را در آگهی بررسی کنید یا از کارفرما سؤال بپرسید. طبق توضیحات رسمی Bundesagentur für Arbeit در صفحه Ausbildung finden، همه آوسبیلدونگ‌ها باید قبل از شروع، قرارداد رسمی با ذکر حقوق امضا شده داشته باشند.

۲. آیا می‌توانم به‌عنوان کارآموز، هم‌زمان کار پاره‌وقت هم انجام دهم؟

بله، طبق ماده ۱۶ قانون اقامت (AufenthG)، دارندگان ویزای آوسبیلدونگ مجاز به کار پاره‌وقت هستند. اما محدودیت‌هایی وجود دارد:

• حداکثر ۲۰ ساعت در هفته در طول دوره آموزش
• نباید با ساعات کارآموزی تداخل داشته باشد
• نباید عملکرد شما در آوسبیلدونگ را تحت تأثیر قرار دهد
• پس از پایان آوسبیلدونگ، می‌توانید به‌صورت تمام‌وقت کار کنید و درآمد بیشتری داشته باشید.

برای یافتن کار پاره‌وقت، سایت‌هایی مثل Indeed.de، Stepstone، MiniJob-Zentrale و گروه‌های تلگرامی ایرانی‌ها در آلمان منابع خوبی هستند.

۳. اگر حقوق آوسبیلدونگ برای زندگی کافی نبود، چه باید کرد؟

اگر با وجود مدیریت مالی، هنوز کسری بودجه دارید، چند راه‌حل اصلی وجود دارد:

1. درخواست BAB از Agentur für Arbeit: مهم‌ترین راه‌حل. اگر والدینتان درآمد کافی ندارند یا از شما حمایت نمی‌کنند، حتماً برای BAB اقدام کنید.
2. درخواست Wohngeld: اگر BAB دریافت نمی‌کنید، می‌توانید برای کمک‌هزینه مسکن از شهرداری محل سکونت درخواست دهید.
3. تغییر شهر: اگر آوسبیلدونگ شما اجازه می‌دهد، به شهر کوچک‌تری نقل مکان کنید. مثلاً انتقال از مونیخ به آگسبورگ می‌تواند ۳۰۰ یورو در ماه صرفه‌جویی در اجاره به همراه داشته باشد.
4. دریافت کمک‌هزینه ایالتی: برخی ایالت‌ها مثل بایرن و بادن-وورتمبرگ برنامه‌های حمایتی خاص خود را دارند.
5. گرفتن بورسیه از بنیادها: مثلاً بنیاد Stiftung Begabtenförderung berufliche Bildung به کارآموزان ممتاز بورسیه می‌دهد.

طبق راهنمای رسمی Bundesagentur für Arbeit در پورتال Ausbildung، همه کارآموزان حق دارند قبل از شروع آوسبیلدونگ مشاوره مالی دریافت کنند.

۴. آیا حقوق آوسبیلدونگ در طول سه سال افزایش می‌یابد؟

بله، تقریباً همیشه. طبق ساختار Tarifverträge، حقوق هر سال آموزشی بین ۵ تا ۱۵ درصد افزایش می‌یابد. این افزایش درصد بسته به حوزه کاری متفاوت است:

• در صنایع دستی (Handwerk): افزایش متوسط ۵ تا ۸ درصد در سال
• در بخش صنعت (IG Metall): افزایش متوسط ۵ تا ۷ درصد در سال
• در خدمات عمومی (TVAöD): افزایش سالانه بر اساس تورم و توافقات جمعی

علاوه بر افزایش سالانه، قراردادهای جمعی معمولاً هر دو سال یکبار به‌طور کلی بازنگری می‌شوند که منجر به افزایش اسمی حقوق‌ها می‌شود. در سال‌های اخیر به‌دلیل تورم بالا، افزایش حقوق آوسبیلدونگ بیشتر بوده و در سال ۲۰۲۵ به‌طور متوسط ۸ درصد نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

۵. آیا کارآموزان ایرانی مشمول کمک‌هزینه دولتی می‌شوند؟

بله، اگر شرایط لازم را داشته باشید. مهم‌ترین شرط برای دریافت BAB این است که والدین شما توانایی مالی حمایت از شما را نداشته باشند یا از شما حمایت نکنند. طبق قانون SGB III، برای مهاجرین ایرانی که ویزای آوسبیلدونگ دارند، دریافت BAB کاملاً ممکن است، مشروط بر اینکه:

• قرارداد آوسبیلدونگ معتبر داشته باشید
• در طول دوره آوسبیلدونگ، در آلمان زندگی کنید
• درآمد سالانه شما از حد معینی فراتر نرود
• والدین شما درآمد کافی برای حمایت نداشته باشند (یا شما از آن‌ها جدا شده باشید)

برای اطلاعات بیشتر درباره شرایط و مدارک مورد نیاز، می‌توانید به صفحه رسمی BAB در وب‌سایت Bundesagentur für Arbeit مراجعه کنید یا به‌صورت حضوری به شعبه محلی مراجعه نمایید.

منابع رسمی

برای مطالعه بیشتر و دسترسی به اطلاعات به‌روز، منابع زیر توصیه می‌شوند:

• پورتال Bundesagentur für Arbeit (آژانس کار فدرال): arbeitsagentur.de/bildung/ausbildung
• جستجوی آوسبیلدونگ: web.arbeitsagentur.de/ausbildungssuche
• Make it in Germany (پورتال رسمی مهاجرت دولت آلمان): make-it-in-germany.com
• BAMF (اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی): bamf.de
• Berufsbildungsgesetz (قانون آموزش حرفه‌ای BBiG): gesetze-im-internet.de/bbig
• SGB IV § 17 (بیمه‌های اجتماعی کارآموزان): gesetze-im-internet.de/sgb_4
• Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB): bibb.de

سلب مسئولیت

اطلاعات ارائه‌شده در این مقاله بر اساس داده‌های رسمی موجود در سال ۲۰۲۵ تهیه شده است، اما به‌دلیل تغییرات مداوم قوانین، نرخ ارز، تورم و قراردادهای جمعی کاری، ممکن است ارقام دقیق تغییر کرده باشند. حقوق واقعی آوسبیلدونگ بسته به ایالت، شرکت، حوزه کاری و سال آموزشی متفاوت است و ارقام ذکرشده در این مقاله صرفاً میانگین و تقریبی هستند. پیش از هرگونه تصمیم مالی یا مهاجرتی، حتماً با Bundesagentur für Arbeit، سفارت یا کنسولگری آلمان و یا مشاوران رسمی مهاجرت مشورت کنید. این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی حرفه‌ای نیست.