🇩🇪Willkommenراهنمای آلمانآوسبیلدونگ

حقوق آوسبیلدونگ در آلمان: تفاوت خالص و ناخالص و کلاس‌های مالیاتی

راهنمای کامل حقوق آوسبیلدونگ در آلمان ۲۰۲۵: تفاوت ناخالص و خالص، تأثیر کلاس‌های مالیاتی ۱، ۲، ۴، ۵ بر حقوق ماهانه، بیمه‌های اجتماعی و جدول حقوق به تفکیک رشته.

مقدمه: حقوق آوسبیلدونگ در آلمان چقدر است و چه چیزی از آن کم می‌شود؟

اگر قصد شروع آوسبیلدونگ در آلمان را دارید، اولین سؤالی که ذهن‌تان را درگیر می‌کند این است: «در پایان ماه، واقعاً چقدر در حسابم می‌ماند؟» پاسخ کوتاه: در سال ۲۰۲۵، یک آوسبیلدوند تازه‌وارد در بیشتر رشته‌ها بین ۹۰۰ تا ۱٫۱۰۰ یورو ناخالص ماهانه حقوق می‌گیرد و پس از کسر مالیات و بیمه‌ها، حدود ۷۵۰ تا ۹۵۰ یورو خالص به دستش می‌رسد. اما این عدد بر اساس سال آموزشی، صنعت، ایالت و به‌ویژه کلاس مالیاتی (Steuerklasse) شما تغییر می‌کند. در این راهنمای جامع، با استناد به منابع رسمی مانند Bundesagentur für Arbeit و اطلاعات رسمی مالیاتی آلمان (BMF)، عددهای واقعی، جدول حقوق، نحوه محاسبه خالص از ناخالص و تأثیر هر کلاس مالیاتی را به‌طور کامل توضیح می‌دهم.

این مقاله برای مهاجران ایرانی‌ای نوشته شده که می‌خواهند قبل از شروع آوسبیلدونگ، یک تصویر شفاف از حقوق ماهانه و شرایط مالی خود داشته باشند. اگر به دنبال اطلاعات کلی درباره فرآیند آوسبیلدونگ هستید، پیشنهاد می‌کنم ابتدا مقاله [راهنمای کامل آوسبیلدونگ برای ایرانیان](https://abcezam.com/blog/fa/ausbildung/ausbildung-voll Guide) را مطالعه کنید.

فهرست مطالب

  • آوسبیلدونگ چیست و چرا حقوق می‌گیرید؟
  • حقوق ناخالص آوسبیلدونگ در سال ۲۰۲۵ (به تفکیک سال و صنعت)
  • تفاوت ناخالص و خالص: از حقوق ناخالص تا مبلغ واقعی در حساب بانکی
  • کلاس‌های مالیاتی آلمان (Steuerklassen) و تأثیر آن بر حقوق آوسبیلدونگ
  • بیمه‌های اجتماعی (Sozialversicherungen) در سال ۲۰۲۵
  • محاسبه عملی حقوق خالص: مثال‌های واقعی
  • نکات کلیدی و اعداد مهم در یک نگاه
  • سوالات متداول درباره حقوق آوسبیلدونگ
  • منابع رسمی
  • سلب مسئولیت

آوسبیلدونگ چیست و چرا حقوق می‌گیرید؟

آوسبیلدونگ (Ausbildung) یک دوره آموزش حرفه‌ای دوگانه است که طبق تعریف رسمی Bundesagentur für Arbeit (در صفحه «Rund um die Ausbildung»)، ترکیبی از آموزش تئوری در مدرسه حرفه‌ای (Berufsschule) و آموزش عملی در کارگاه یا شرکت (Ausbildungsbetrieb) است. برخلاف دوره‌های دانشگاهی، شما در طول آوسبیلدونگ یک کارآموز رسمی (Auszubildende/r) محسوب می‌شوید و به همین دلیل، طبق §17 SGB IV مشمول بیمه‌های اجتماعی هستید و حقوق ماهانه دریافت می‌کنید.

طبق توضیحات رسمی Bundesagentur für Arbeit، مزیت اصلی آوسبیلدونگ این است که «شما می‌توانید مستقیماً وارد دنیای کار شوید، درآمد کسب کنید و تجربه عملی به دست آورید» (آدرس: arbeitsagentur.de/bildung/ausbildung/rund-um-die-ausbildung). این یعنی حقوق آوسبیلدونگ نه یک کمک‌هزینه نمادین، بلکه یک حقوق واقعی است که باید بتوان از آن زندگی کرد — هرچند که در سال‌های اول معمولاً به‌تنهایی کفاف هزینه‌های زندگی در شهرهای بزرگ را نمی‌دهد.

نکته مهم: طبق §16a Aufenthaltsgesetz (AufenthG)، آوسبیلدونگ یکی از مسیرهای رسمی دریافت اقامت آلمان است و درآمد حاصل از آن از نظر قانونی یک «درآمد شغلی» (Erwerbseinkommen) محسوب می‌شود، نه کمک‌هزینه یا بورسیه. به همین دلیل، مشمول مالیات بر حقوق (Lohnsteuer) و بیمه‌های اجتماعی می‌شوید.

اگر هنوز در مرحله تصمیم‌گیری برای نوع آوسبیلدونگ هستید، مقاله مقایسه آوسبیلدونگ دوگانه و آوسبیلدونگ مدرسه‌ای می‌تواند کمک‌تان کند. همچنین برای اطلاعات درباره شرایط اولیه ورود به آلمان، صفحه ویزای آوسبیلدونگ آلمان را ببینید.

حقوق ناخالص آوسبیلدونگ در سال ۲۰۲۵ (به تفکیک سال و صنعت)

حقوق آوسبیلدونگ در آلمان معمولاً توسط قراردادهای جمعی کاری (Tarifverträge) هر صنعت تعیین می‌شود و هر سال کمی افزایش می‌یابد. در سال ۲۰۲۵، متوسط حقوق ناخالص ماهانه برای یک آوسبیلدوند به این صورت است (ارقام بر اساس آمار رسمی BIBB و Tarifverträge ۲۰۲۴/۲۰۲۵):

رشته / صنعتسال اول (ناخالص ماهانه)سال دومسال سومسال چهارم (در صورت وجود)
صنایع و فنی (IG Metall)≈ ۱٫۰۶۶ یورو≈ ۱٫۱۱۹ یورو≈ ۱٫۱۷۸ یورو≈ ۱٫۲۳۶ یورو
خدمات عمومی (TVöD)≈ ۱٫۰۹۰ یورو≈ ۱٫۱۴۰ یورو≈ ۱٫۱۹۰ یورو—
حرفه‌ای‌های فنی (Handwerk)≈ ۹۵۰ یورو≈ ۱٫۰۰۰ یورو≈ ۱٫۱۰۰ یورو—
پرستاری (Pflege، قانون جدید ۲۰۲۰)≈ ۱٫۱۴۰ یورو≈ ۱٫۲۰۰ یورو≈ ۱٫۳۰۰ یورو—
بانکداری و بیمه≈ ۱٫۱۵۰ یورو≈ ۱٫۲۲۰ یورو≈ ۱٫۲۹۰ یورو—
IT و دیجیتال≈ ۱٫۰۵۰ یورو≈ ۱٫۱۰۰ یورو≈ ۱٫۱۵۰ یورو—
آرایشگری و زیبایی≈ ۶۰۰–۸۰۰ یورو≈ ۷۰۰–۹۰۰ یورو≈ ۸۰۰–۱٫۰۰۰ یورو—
فروش و خرده‌فروشی≈ ۹۰۰ یورو≈ ۹۵۰ یورو≈ ۱٫۰۵۰ یورو—
کشاورزی≈ ۸۵۰ یورو≈ ۹۰۰ یورو≈ ۹۵۰ یورو—

منبع ارقام فوق: آمار رسمی BIBB (Bundesinstitut für Berufsbildung) گزارش «Datenreport zum Berufsbildungsbericht ۲۰۲۴» و قراردادهای جمعی مصوب ۲۰۲۴. این ارقام میانگین هستند و بسته به ایالت و شرکت می‌تواند تا ۱۰ درصد بالاتر یا پایین‌تر باشد.

نکته مهم اینکه طبق §17 BBiG (Berufsbildungsgesetz)، پرداخت حقوق ماهانه به آوسبیلدوند یک الزام قانونی است و شرکت آموزش‌دهنده نمی‌تواند آن را به صفر یا مبلغ نمادین کاهش دهد. حداقل حقوق در هر رشته توسط Tarifvertrag مربوطه تعیین می‌شود.

تفاوت ناخالص و خالص: از حقوق ناخالص تا مبلغ واقعی در حساب بانکی

Brutto (ناخالص) عددی است که در قرارداد کارآموزی شما نوشته شده — مثلاً «۱٫۰۶۶ یورو در ماه». اما این تمام چیزی نیست که به دست‌تان می‌رسد. قبل از اینکه پول به حساب شما واریز شود، کارفرما موظف است چندین نوع کسر را اعمال کند:

۱. مالیات بر حقوق (Lohnsteuer)

مالیات بر حقوق بر اساس درآمد سالانه و کلاس مالیاتی شما محاسبه می‌شود. تا سال ۲۰۲۵، اولین ۱۲٫۰۹۶ یورو درآمد سالانه از مالیات معاف است (Grundfreibetrag — منبع: BMWK، قانون Einkommensteuergesetz §32a). این یعنی اگر حقوق سالانه شما زیر این عدد باشد، اصلاً مالیات نمی‌پردازید. برای حقوق‌های بالاتر، نرخ مالیات به‌صورت پلکانی افزایش می‌یابد و در درآمدهای بالا به ۴۲ درصد می‌رسد.

۲. مالیات همبستگی (Solidaritätszuschlag)

این مالیات اضافی از سال ۲۰۲۱ برای اکثر درآمدها حذف شده است، اما هنوز برای درآمدهای بالای حدود ۱۹٫۲۵۰ یورو سالانه اعمال می‌شود. برای حقوق آوسبیلدونگ (کمتر از ۱۵٫۰۰۰ یورو سالانه)، عملاً این مالیات صفر است.

۳. مالیات کلیسا (Kirchensteuer)

اگر عضو یک کلیسای رسمی (کاتولیک، پروتستان یا ارتدکس آلمانی) باشید، ۸ یا ۹ درصد مالیات بر حقوق شما به‌عنوان Kirchensteuer کسر می‌شود. برای آوسبیلدوندهایی که عضو کلیسا نیستند، این مبلغ صفر است. در زمان ثبت‌نام شهرداری (Anmeldung)، می‌توانید تعیین کنید که عضو کلیسا هستید یا خیر. اگر از ایران آمده‌اید و عضویت کلیسایی ندارید، معمولاً Kirchensteuer برای‌تان اعمال نمی‌شود.

۴. بیمه‌های اجتماعی (Sozialversicherungen)

این بخش بزرگ‌ترین کسر از حقوق شما است. طبق §17 SGB IV و نرخ‌های سال ۲۰۲۵ (منبع: Bundesministerium für Arbeit und Soziales)، سهم کارمند شامل:

  • بیمه سلامت (Krankenversicherung): ۷٫۳ درصد + میانگین اضافی ۰٫۸۵ درصد (برای سال ۲۰۲۵) = حدود ۸٫۱۵ درصد
  • بیمه مراقبت طولانی‌مدت (Pflegeversicherung): ۱٫۸ درصد (اگر فرزند ندارید و بالای ۲۳ سال هستید، ۰٫۶ درصد اضافه می‌شود)
  • بیمه بیکاری (Arbeitslosenversicherung): ۱٫۳ درصد
  • بیمه بازنشستگی (Rentenversicherung): ۳٫۶ درصد

مجموع سهم کارمند: تقریباً ۱۴٫۹ تا ۱۵٫۵ درصد از حقوق ناخالص، صرف‌نظر از کلاس مالیاتی.

۵. چرا کلاس مالیاتی مهم است؟

کلاس مالیاتی فقط بر Lohnsteuer تأثیر می‌گذارد، نه بر بیمه‌های اجتماعی. این یعنی تغییر کلاس مالیاتی می‌تواند صدها یورو در ماه تفاوت در حقوق خالص ایجاد کند، در حالی که بیمه‌ها ثابت می‌مانند.

کلاس‌های مالیاتی آلمان (Steuerklassen) و تأثیر آن بر حقوق آوسبیلدونگ

طبق §38b Einkommensteuergesetz (EStG)، در آلمان شش کلاس مالیاتی وجود دارد. برای آوسبیلدوندها، معمولاً کلاس‌های ۱، ۲، ۴ و ۵ کاربرد دارند. توضیح هر کدام:

کلاس ۱ (Steuerklasse I)

  • چه کسی: مجردها، افرادی که از همسر جدا زندگی می‌کنند، یا همسرشان در خارج از آلمان زندگی می‌کند.
  • تأثیر بر حقوق: بیشترین مالیات کسر می‌شود. آوسبیلدوند مجرد معمولاً در این کلاس است.
  • نکته برای ایرانیان: اگر از ایران بدون همسر مهاجرت کرده‌اید، به‌طور پیش‌فرض کلاس ۱ به شما تعلق می‌گیرد.

کلاس ۲ (Steuerklasse II)

  • چه کسی: والدین مجرد (Alleinstehende) که فرزند در خانه دارند و شرایط دریافت Entlastungsbetrag را دارند.
  • تأثیر بر حقوق: مالیات کمتر از کلاس ۱، زیرا یک معافیت اضافی (Entlastungsbetrag für Alleinerziehende) در نظر گرفته می‌شود.
  • نکته برای ایرانیان: اگر به‌عنوان والد تنها با فرزند زیر ۱۸ سال زندگی می‌کنید، این کلاس را در Finanzamt درخواست کنید.

کلاس ۳ (Steuerklasse III)

  • چه کسی: متأهل، زمانی که یکی از زوج‌ها بیشتر از دیگری درآمد دارد یا همسر درآمدی ندارد.
  • تأثیر بر حقوق: کمترین مالیات کسر می‌شود. معافیت پایه (Grundfreibetrag) دو برابر می‌شود.
  • نکته برای ایرانیان: اگر همسرتان در آلمان زندگی می‌کند ولی درآمد کمی دارد (مثلاً در حال آموزش زبان یا کار پاره‌وقت)، کلاس ۳ می‌تواند گزینه بسیار سودآوری باشد.

کلاس ۴ (Steuerklasse IV)

  • چه کسی: متأهل، زمانی که هر دو زوج تقریباً درآمد یکسانی دارند.
  • تأثیر بر حقوق: مشابه کلاس ۱ است، اما هر دو زوج معافیت پایه یکسان دارند.
  • نکته برای ایرانیان: رایج‌ترین کلاس برای زوج‌های ایرانی که هر دو کار می‌کنند.

کلاس ۵ (Steuerklasse V)

  • چه کسی: متأهل، زوجی که درآمد کمتری دارد. همیشه با کلاس ۳ همسر جفت می‌شود.
  • تأثیر بر حقوق: بیشترین مالیات کسر می‌شود (حتی از کلاس ۱ هم بیشتر، چون معافیت پایه منتقل شده است).
  • نکته برای ایرانیان: معمولاً انتخاب نمی‌شود، اما اگر همسرتان کلاس ۳ دارد و شما آوسبیلدوند هستید، این ترکیب برای خانواده بهینه است.

کلاس ۶ (Steuerklasse VI)

  • چه کسی: کسانی که از یک کارفرمای دوم حقوق می‌گیرند (مثلاً دو شغل همزمان).
  • تأثیر بر حقوق: مالیات بالا، معافیت پایه صفر.
  • نکته برای ایرانیان: اگر در کنار آوسبیلدونگ در یک شغل پاره‌وقت (Nebenjob یا Minijob) کار می‌کنید، بسته به نوع آن، ممکن است کلاس ۶ به شما تعلق بگیرد.

بیمه‌های اجتماعی (Sozialversicherungen) در سال ۲۰۲۵

طبق §17 SGB IV و اعلامیه رسمی Bundesministerium für Arbeit und Soziales (BMAS) در سال ۲۰۲۵، نرخ‌های زیر برای آوسبیلدوندها اعمال می‌شود:

نوع بیمهسهم کارمند (درصد)سهم کارفرما (درصد)مجموع
بیمه سلامت (Krankenversicherung)۷٫۳٪ + ۰٫۸۵٪ اضافی۷٫۳٪ + ۰٫۸۵٪ اضافی≈ ۱۶٫۳٪
بیمه مراقبت (Pflegeversicherung)۱٫۸٪ (یا ۲٫۴٪ اگر بدون فرزند و بالای ۲۳)۱٫۸٪۳٫۶٪ (یا ۴٫۲٪)
بیمه بیکاری (Arbeitslosenversicherung)۱٫۳٪۱٫۳٪۲٫۶٪
بیمه بازنشستگی (Rentenversicherung)۳٫۶٪۳٫۶٪۷٫۲٪
مجموع سهم کارمند≈ ۱۴٫۹–۱۵٫۵٪≈ ۱۴٫۹–۱۵٫۵٪≈ ۳۰٪

منبع: اطلاعیه رسمی BMAS و Spitzenverband der gesetzlichen Krankenkassen برای سال ۲۰۲۵.

نکته مهم: بیمه‌های اجتماعی از حقوق ناخالص شما قبل از محاسبه مالیات کسر می‌شوند. یعنی اگر حقوق ناخالص شما ۱٫۰۶۶ یورو باشد:

  • سهم بیمه‌ها: ≈ ۱۵۹ یورو
  • باقی‌مانده برای محاسبه مالیات: ≈ ۹۰۷ یورو

محاسبه عملی حقوق خالص: مثال‌های واقعی

مثال ۱: آوسبیلدوند مجرد، رشته فنی، سال اول، کلاس ۱

  • ناخالص ماهانه: ۱٫۰۶۶ یورو
  • ناخالص سالانه: ۱۲٫۷۹۲ یورو
  • کسر بیمه‌ها (≈۱۵٪): ۱۶۰ یورو
  • مبنای مالیات: ۹۰۶ یورو در ماه ≈ ۱۰٫۸۷۲ یورو در سال
  • چون زیر Grundfreibetrag (۱۲٫۰۹۶ یورو در ۲۰۲۵)، مالیات بر حقوق صفر است
  • مالیات کلیسا: صفر (اگر عضو نباشید)
  • خالص ماهانه: ≈ ۹۰۶ یورو

مثال ۲: آوسبیلدوند متأهل، همسر کم‌درآمد، کلاس ۳

  • ناخالص ماهانه: ۱٫۰۶۶ یورو
  • کسر بیمه‌ها: ۱۶۰ یورو
  • مبنای مالیات در کلاس ۳: ۹۰۶ یورو در ماه، اما معافیت پایه دو برابر (≈ ۲۴٫۱۹۲ یورو سالانه)
  • مالیات ماهانه: صفر (چون درآمد بسیار پایین‌تر از معافیت است)
  • خالص ماهانه: ≈ ۹۰۶ یورو
  • مزیت نسبت به کلاس ۱: در ماه‌های اول یکسان، اما اگر ناخالص بالاتر رود، کلاس ۳ بسیار سودمندتر است.

مثال ۳: آوسبیلدوند سال سوم، پرستاری، کلاس ۱

  • ناخالص ماهانه: ۱٫۳۰۰ یورو
  • ناخالص سالانه: ۱۵٫۶۰۰ یورو
  • کسر بیمه‌ها: ۱۹۵ یورو
  • مبنای مالیات: ۱٫۱۰۵ یورو در ماه ≈ ۱۳٫۲۶۰ یورو در سال
  • از ۱۳٫۲۶۰ یورو، اولین ۱۲٫۰۹۶ یورو معاف است؛ باقی ۱٫۱۶۴ یورو با نرخ حدود ۱۴٪ مشمول مالیات می‌شود (محاسبه تقریبی)
  • مالیات ماهانه: ≈ ۱۴ یورو
  • مالیات کلیسا (اگر عضو باشید): ≈ ۱ یورو
  • خالص ماهانه: ≈ ۱٫۰۹۰ یورو

مثال ۴: آوسبیلدوند متأهل، کلاس ۵ (همسر با کلاس ۳)

  • ناخالص ماهانه: ۱٫۰۶۶ یورو
  • کسر بیمه‌ها: ۱۶۰ یورو
  • مبنای مالیات: ۹۰۶ یورو در ماه
  • در کلاس ۵ معافیت پایه وجود ندارد، حتی بخشی از درآمد مشمول نرخ‌های بالاتر می‌شود
  • مالیات ماهانه (سال اول): ≈ ۸۰–۱۰۰ یورو (نسبتاً بالا)
  • خالص ماهانه: ≈ ۸۰۰ یورو
  • نکته: اگرچه در ظاهر این کلاس نامطلوب است، اما معمولاً به این دلیل انتخاب می‌شود که همسر با کلاس ۳ مالیات کمتری می‌پردازد و در مجموع خانواده سود می‌برد.

نکات کلیدی و اعداد مهم در یک نگاه

چک‌لیست قبل از اولین حقوق

  • کارت مالیاتی (Lohnsteuerkarte) یا شماره مالیاتی (Steuer-ID) خود را به کارفرما تحویل دهید.
  • در Finanzamt ثبت‌نام کنید و کلاس مالیاتی صحیح را انتخاب کنید.
  • اگر ازدواج کرده‌اید، با همسرتان درباره کلاس مالیاتی مشترک (۳/۵ یا ۴/۴) تصمیم بگیرید.
  • اگر عضو کلیسا نیستید، هنگام ثبت‌نام در شهرداری این را اعلام کنید تا Kirchensteuer کسر نشود.
  • شماره بیمه سلامت (Krankenversicherungsnummer) خود را از Krankenkasse دریافت کنید.
  • حساب بانکی آلمانی (Girokonto) باز کنید تا حقوق به آن واریز شود.
  • اگر دانشجو هستید یا والدین‌تان در ایران از شما حمایت مالی می‌کنند، با یک Steuerberater مشورت کنید.

نکات افزایش خالص دریافتی

  1. تغییر کلاس مالیاتی (اگر شرایط دارید): اگر در طول سال ازدواج کنید یا همسرتان به آلمان بیاید، تغییر کلاس از ۱ به ۳ یا ۴ می‌تواند ماهانه تا ۲۰۰ یورو تفاوت ایجاد کند.
  2. درخواست معافیت (Freibetrag): اگر هزینه‌های خاصی دارید (مثلاً ارسال پول به ایران، هزینه دوگانه اقامتگاه)، می‌توانید در Finanzamt درخواست Freibetrag روی Lohnsteuerabzug کنید. این یعنی از همان ابتدا مالیات کمتری کسر می‌شود.
  3. انتخاب Krankenkasse ارزان‌تر: همه بیمه‌های سلامت قانونی خدمات یکسانی ارائه می‌دهند، اما Zusatzbeitrag آنها متفاوت است. در سال ۲۰۲۵، تفاوت بین ارزان‌ترین و گران‌ترین بیمه می‌تواند تا ۰٫۵ درصد حقوق باشد (حدود ۵ یورو در ماه برای حقوق ۱٫۰۰۰ یورویی). برای مقایسه، مقاله انتخاب بیمه سلامت در آلمان را ببینید.
  4. بررسی پرونده مالیاتی در پایان سال (Lohnsteuerausgleich): بسیاری از آوسبیلدوندها در پایان سال مالیاتی با ارائه Einkommensteuererklärung بخش قابل‌توجهی از مالیات کسر شده را پس می‌گیرند. می‌توانید این کار را با نرم‌افزارهایی مثل WISO Steuer یا ELSTER انجام دهید یا به یک Lohnsteuerhilfeverein مراجعه کنید (هزینه سالانه حدود ۱۰۰–۲۰۰ یورو).

دام‌های رایج برای آوسبیلدوندهای ایرانی

  • فراموش کردن تغییر کلاس مالیاتی پس از ازدواج: اگر بعد از شروع آوسبیلدونگ ازدواج کنید و همسرتان به آلمان بیاید، حتماً در Finanzamt کلاس مالیاتی را تغییر دهید. بسیاری از ایرانیان ماه‌ها حقوق بیشتری را از دست می‌دهند چون فراموش می‌کنند.
  • عضویت ناخواسته در کلیسا: اگر در ایران مسیحی نبوده‌اید، اعلام «nein» به سؤال Kirchenzugehörigkeit هنگام ثبت‌نام شهرداری ضروری است. در غیر این صورت Kirchensteuer کسر می‌شود.
  • نگرفتن Steuer-ID فعال: بدون Steuer-ID نمی‌توانید کلاس مالیاتی درست را دریافت کنید و کارفرما موظف است بالاترین مالیات (کلاس ۶) را اعمال کند. Steuer-ID خود به‌طور خودکار پس از ثبت آدرس (Anmeldung) از طریق پست ارسال می‌شود.

سوالات متداول درباره حقوق آوسبیلدونگ

آیا آوسبیلدونگ در آلمان مالیات دارد؟

بله، طبق §1 Einkommensteuergesetz (EStG)، درآمد حاصل از آوسبیلدونگ مشمول مالیات بر حقوق است. اما به دلیل پایین بودن حقوق (معمولاً زیر Grundfreibetrag سالانه ۱۲٫۰۹۶ یورو در سال ۲۰۲۵)، در عمل بسیاری از آوسبیلدوندها مالیات ناچیز یا صفر پرداخت می‌کنند. مالیات از حقوق ناخالص شما کسر می‌شود و در پایان سال، با ارائه اظهارنامه مالیاتی می‌توانید بخش کسر شده را پس بگیرید.

آیا می‌توانم در کنار آوسبیلدونگ کار کنم و درآمد اضافه داشته باشم؟

بله، طبق §22 JArbSchG (Jugendarbeitsschutzgesetz) برای افراد زیر ۱۸ سال و قوانین کاری عمومی برای بزرگسالان، می‌توانید تا ۲۰ ساعت در هفته Nebenjob داشته باشید. اگر درآمد جانبی شما زیر ۵۵۶ یورو در ماه باشد (Minijob-Grenze ۲۰۲۵)، مالیات جداگانه‌ای پرداخت نمی‌کنید. برای اطلاعات بیشتر، مقاله کار نیمه‌وقت در آلمان مفید است.

تفاوت بین کلاس مالیاتی ۱ و ۴ برای یک آوسبیلدوند مجرد چیست؟

اگر مجرد هستید، طبق قانون فقط کلاس ۱ به شما تعلق می‌گیرد. کلاس ۴ فقط برای زوج‌های متأهل است. بنابراین سؤال «کلاس ۱ بهتر است یا ۴» برای یک فرد مجرد بی‌معناست. اما اگر متأهل هستید، انتخاب ۴/۴ یا ۳/۵ بستگی به تفاوت درآمد شما و همسرتان دارد.

آیا کارفرما می‌تواند حقوق آوسبیلدونگ را نپردازد؟

خیر. طبق §17 Berufsbildungsgesetz (BBiG)، پرداخت حقوق مناسب و منظم به آوسبیلدوند یک الزام قانونی است. اگر کارفرما حقوق را نپردازد یا کمتر از Tarifvertrag بپردازد، می‌توانید به Industrie- und Handelskammer (IHK) یا Handwerkskammer شکایت کنید. همچنین Bundesagentur für Arbeit در صفحه arbeitsagentur.de/bildung/ausbildung توضیح می‌دهد که آوسبیلدونگ یک «کارآز رسمی» است و حقوق بخشی از قرارداد آموزشی است.

چگونه می‌توانم بفهمم کلاس مالیاتی من چیست؟

پس از ثبت آدرس (Anmeldung) در شهرداری، اداره مالیات (Finanzamt) به‌طور خودکار یک نامه با Steuer-ID و کلاس مالیاتی اولیه برای شما ارسال می‌کند. همچنین می‌توانید با مراجعه حضوری به Finanzamt یا از طریق پورتال آنلاین ELSTER (البته برای تغییر کلاس) وضعیت مالیاتی خود را بررسی کنید. در صورت تغییر شرایط (ازدواج، تولد فرزند، طلاق)، باید در Finanzamt درخواست تغییر کلاس بدهید.

آیا می‌توانم بخشی از مالیات کسر شده را پس بگیرم؟

بله. با ارائه اظهارنامه مالیاتی (Einkommensteuererklärung) تا ۳۱ ژوئیه سال بعد (یا با کمک Steuerberater تا ۳۱ دسامبر)، اگر مالیات بیشتری از شما کسر شده باشد، Finanzamt مبلغ را به حساب‌تان برمی‌گرداند. بسیاری از آوسبیلدوندها در عمل صدها یورو پس می‌گیرند، به‌ویژه اگر هزینه‌هایی مثل رفت‌وآمد، لوازم آموزشی یا دوره‌های زبان داشته باشند.

آیا بیمه‌های اجتماعی در آوسبیلدونگ اجباری است؟

بله. طبق §5 SGB V (بیمه سلامت)، §20 SGB XI (بیمه مراقبت)، §25 SGB III (بیمه بیکاری) و §1 SGB VI (بیمه بازنشستگی)، آوسبیلدوندها به‌عنوان کارمند آموزشی مشمول تمام بیمه‌های اجتماعی هستند. این بیمه‌ها هم حق شما هستند (مثلاً بازنشستگی بعدی) و هم اجباری. تنها استثنا اگر حقوق زیر Minijob-Grenze باشد، اما آوسبیلدونگ معمولاً بالای این حد است.

منابع رسمی

برای اطلاعات بیشتر و به‌روز، منابع زیر را مستقیماً ببینید:

سلب مسئولیت

این مقاله بر اساس اطلاعات موجود در تاریخ انتشار و منابع رسمی ذکر شده تهیه شده است. با این حال، قوانین مالیاتی و بیمه‌های اجتماعی در آلمان به‌طور منظم تغییر می‌کنند و ارقام دقیق نرخ‌ها هر سال (معمولاً در پاییز سال قبل برای سال بعد) توسط دولت فدرال اعلام می‌شود. ارقام ذکر شده برای سال ۲۰۲۵ بر اساس مصوبات موجود در زمان نگارش است و ممکن است در ماه‌های بعد تغییر کند.

حقوق آوسبیلدونگ به شدت به صنعت، ایالت، شرکت و قرارداد جمعی کار (Tarifvertrag) بستگی دارد. ارقام جداول در این مقاله میانگین هستند و حقوق واقعی شما ممکن است بالاتر یا پایین‌تر باشد. این مقاله جایگزین مشاوره مالیاتی حرفه‌ای (Steuerberatung) نیست. برای محاسبه دقیق حقوق خالص، توصیه می‌کنم از ابزار رسمی BMF-Gehaltsrechner یا ماشین‌حساب‌های آنلاین مثل brutto-netto.de استفاده کنید و در صورت نیاز با یک Steuerberater مشورت کنید.

همچنین، وضعیت اقامتی شما، نوع ویزا و قوانین مربوط به کار در طول آوسبیلدونگ بسته به ملیت و تاریخ ورود می‌تواند متفاوت باشد. برای اطلاعات دقیق درباره ویزا و اقامت، همیشه به صفحه رسمی BAMF و سفارت آلمان در تهران مراجعه کنید.

توجه: اطلاعات این مقاله بر اساس منابع رسمی (BAMF، BMI، Auswärtiges Amt، Make it in Germany) گردآوری شده است. قوانین ممکن است تغییر کند؛ پیش از هر اقدام، مقررات جاری را در سایت‌های رسمی بررسی کنید. این مقاله جایگزین مشاورهٔ قانونی نیست؛ برای بررسی پروندهٔ خودت می‌توانی مشاورهٔ رایگان موسسه آلتین قلم امید را بگیرید.
مشاورهٔ رایگان

پرونده‌ات را به یک متخصص بسپار

موسسه آلتین قلم امید (ABCezam) از سال 1390 در زمینهٔ اعزام دانشجو به ترکیه، آلمان، روسیه و چین فعال است. ارزیابی پرونده، انتخاب دانشگاه و پیشنهاد بورسیه در جلسهٔ اول رایگان انجام می‌شود.

  • بررسی رایگان شرایط پذیرش و شانس بورسیه
  • مشاورهٔ حضوری در تبریز یا آنلاین از سراسر ایران
  • همراهی از انتخاب رشته تا ورود به دانشگاه

درخواست مشاورهٔ رایگان

شماره‌ات را بگذار؛ مشاوران موسسه در اولین فرصت تماس می‌گیرند.

شمارهٔ تو فقط برای تماس مشاوره استفاده می‌شود.
این راهنما را برای کسی بفرست
تلگرامواتساپ
همهٔ مقالات آوسبیلدونگ

مطالب مرتبط