برای والدینی که قصد تحصیل در آلمان را دارند، آوردنکودن فرزندان زیر ۱۸ سال با ویزای Familiennachzug به اقامتنامه تحصیلی (§۱۶ AufenthG) امکان‌پذیر است. بر اساس مقررات Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF) و سایت رسمی Make it in Germany، والدین باید اقامتنامه معتبر §۱۶ داشته باشند، تأمین معاش کامل خانواده را ثابت کنند، مسکن با متراژ قانونی داشته باشند و بیمه بیماری برای فرزندان فراهم آورند. مهلت پردازش در سفارت تهران معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته است و هزینه ویزا برای هر کودک ۷۵ یورو است.
بررسی کامل
پیش‌نیازهای قانونی برای آوردنکودن فرزند
طبق بخش ۱۶ قانون اقامت (AufenthG) و راهنمای BAMF برای Familiesnachzug zu Drittstaatlern، فرزندان زیر ۱۸ سال و مجرد میتوانند به آلمان بیایند اگر:
- اقامتنامه والدین: یکی از والدین حداقل اقامتنامه تحصیلی معتبر (§۱۶ AufenthG) داشته باشد. اقامت‌نامه‌های زبانکurs (§۱۶a) یا جستجوی کار (§۲۰) برای آوردنکودن فرزند کافی نیستند.
- تأمین معاش (Lebensunterhalt): والدین باید ثابت کنند که بدون نیاز به کمک‌های اجتماعی (Bürgergeld، Sozialhilfe) میتوانند هزینه زندگی خانواده را بپردازند. این شامل درآمد والدین، سپرکنو (Sperrkonto) یا بورسیه‌های کامل است.
- مسکن مناسب (Wohnraum): آپارتمان باید متراژ قانونی داشته باشد. طبق مقررات بایرن و مونیخ، حداقل ۱۲ متر مربع برای هر نفر بالای ۶ سال و ۱۰ متر مربع برای کودکان زیر ۶ سال الزامی است.
- بیمه بیماری (Krankenversicherung): فرزندان باید از روز اول در آلمان تحت پوشش بیمه بیماری قانونی (gesetzliche) یا خصوصی معتبر باشند. بیمه مسافرتی کوتاه‌مدت پذیرفته نمیشود.
- پاسپورت و مدرک تولد: پاسپورت معتبر کودک، گواهی تولد بین‌المللی (Mehrsprachige Geburtsurkunde) و در صورت لزوم رضایت والد دیگر (Sorgerechtserklärung).
منبع: BAMF، «Familiennachzug zu Drittstaatlern» — «Die Person, die bereits in Deutschland ist und Familienmitglieder nachholen möchte, muss bereits einen gültigen Aufenthaltstitel haben» و «Der Lebensunterhalt für die Familie muss gesichert sein» و «Es muss genügend Wohnraum vorhanden sein» (bamf.de).
ارقام تأمین معاش سال ۲۰۲۶ (Regelsatz)
بر اساس Regelsatz ۲۰۲۶ که از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ اعمال شده، مقادیر زیر پایه محاسبه تأمین معاش برای خانواده هستند:
| عضو خانواده | نیاز ماهانه (یورو) | توضیح |
|---|---|---|
| والدین (هر نفر) | ۹۹۲ یورو | Regelsatz تک‌نفره ۲۰۲۶ |
| کودک ۰ تا ۵ سال | ۳۳۰ یورو | Kindergeld در محاسبه کسر نمیشود |
| کودک ۶ تا ۱۳ سال | ۳۹۰ یورو | |
| کودک ۱۴ تا ۱۷ سال | ۴۶۰ یورو | |
| مثال: والدین + ۱ کودک ۳ ساله | ۲۳۱۴ یورو | ۹۹۲ + ۹۹۲ + ۳۳۰ |
| مثال: والدین + ۲ کودک (۳ و ۷ ساله) | ۲۷۰۴ یورو | ۹۹۲ + ۹۹۲ + ۳۳۰ + ۳۹۰ |
منبع: Bundesregierung، «Regelsätze ۲۰۲۶» و محاسبه بر اساس SGB II. مقادیر هر سال در ژانویه به‌روز میشوند؛ پیش از اقدام صفحهٔ رسمی BAMF یا Jobcenter را چک کنید.
مدرک‌های مورد نیاز برای سفارت تهران
درخواست ویزای ملی نوع D برای Familiennachzug در سفارت آلمان در تهران شامل مدارک زیر است:
- فرم درخواست پر شده و امضا شده (Antrag auf Erteilung eines nationalen Visums)
- پاسپورت والدین و کودک (معتبر حداقل ۶ ماه پس از ورود)
- گواهی تولد بین‌المللی کودک (صادره از سازمان ثبت احوال، ترجمه و آپستیل/تأیید سفارت)
- اقامتنامه والدین در آلمان (کپی اقامتنامه §۱۶)
- مدرک تحصیل/پذیرش دانشگاه (Zulassungsbescheid یا Immatrikulationsbescheinigung)
- تأمین معاش: یکی از موارد زیر:
- سپرکنو (Sperrkonto) با موجودی کامل برای تمام خانواده (مثال: ۲۳۱۴ × ۱۲ = ۲۷٬۷۶۸ یورو برای والدین + ۱ کودک)
- قرارداد کار والدین با حقوق کافی (حقوق خالص ≥ نیاز ماهانه)
- بورسیه کامل (DAAD، Deutschlandstipendium، بورسیه دولت) با گواهی پوشش هزینه‌های خانواده
- تعهد مالی (Verpflichtungserklärung) از طرف شخص مقیم آلمان با درآمد ثابت
- مسکن: قرارداد اجاره (Mietvertrag) یا تأیید مالک (Wohnungsgeberbestätigung) با متراژ
- بیمه بیماری: گواهی بیمه قانونی (TK، AOK، Barmer) یا خصوصی معتبر برای کودک از روز ورود
- رضایت والد دیگر (Sorgerechtserklärung) — اگر والدین جدا شده‌اند یا یکی در ایران مانده
- عکس بیومتریک کودک (۳۵×۴۵ مم، پس‌زمینه روشن)
- هزینه ویزا: ۷۵ یورو برای هر کودک (پرداخت نقدی در سفارت به ریال به نرخ روز)
منبع: سفارت آلمان تهران، «Visum zur Familienzusammenführung» و Make it in Germany، «Familiennachzug — Benötigte Unterlagen» (make-it-in-germany.com).
مهلت پردازش و نکات عملی
- مهلت سفارت تهران: معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته از زمان نوبت بیومتریک تا صدور ویزا. در پاییز (مهلت‌های دانشگاهی) ممکن است طولانی‌تر شود.
- نوبت بیومتریک: باید برای هر کودک جداگانه از طریق سیستم VFS Global رزرو شود.
- ورود همزمان یا جداگانه: فرزندان میتوانند همزمان با والدین یا پس از آن وارد شوند. اگر جداگانه میآیند، والدین باید در آلمان حاضر باشند و اقامتنامه فعال داشته باشند.
- کودک متولد شده در آلمان: اگر کودک در آلمان متولد شود، باید در ظرف یک هفته در Einwohnermeldeamt ثبت شود و درخواست اقامتنامه برای او داده شود (§۳۳ AufenthG).
منبع: BAMF، «Familiennachzug — Verfahren» و تجربه‌های مشاوران آلتین قلم امید در سال ۱۴۰۵.
شرایط خاص: کودک بالای ۱۸ سال
فرزندان بالاتر از ۱۸ سال فقط در شرایط سختگیرانه آوردنکودن میشوند:
- اگر ناتوان از تأمین معاش به دلیل بیماری یا ناتوانی جسمی/روانی باشند (Nachweis durch ärztliches Gutachten)
- یا اگر تحصیل‌کننده باشند و اقامتنامه تحصیلی جداگانه بگیرند (نمی‌توانند تحت Familiennachzug والدین بیایند)
- برای فرزندان ۱۸ تا ۲۱ سال: فقط اگر «یکپارچگی خانواده» (Familieneinheit) ثابت شود و کودک در ایران تحت تکفل والدین بوده باشد.
منبع: BAMF، «Familiennachzug — Kinder über ۱۸ Jahre» — «Nach Vollendung des ۱۸. Lebensjahres nur noch bei besonderer Härte oder eigener Ausbildungsaufenthalt».
دام‌های رایج و چگونه از آن‌ها جلوگیری کنید
| دام رایج | راه‌حل |
|---|---|
| سپرکنو فقط برای خودتان باز کردن | سپرکنو باید موجودی کل خانواده را پوشش دهد یا درآمد والدین ثابت شود |
| بیمه مسافرتی برای کودک خریداری کردن | فقط بیمه قانونی (gesetzliche) یا خصوصی کامل پذیرفته میشود |
| متراژ آپارتمان کمتر از ۱۲ متر مربع برای کودک بالای ۶ سال | پیش از قرارداد، متراژ را با Wohnungsgeberbestätigung تأیید بگیرید |
| رضایت والد دیگر نگرفتن | در صورت طلاق یا جدایی، Sorgerechtserklärung الزامی است |
| نوبت بیومتریک برای کودک نرفتن | هر کودک باید شخصاً در سفارت حاضر شود (حتی نوزاد) |
چک‌لیست عملی برای والدین
- پذیرش دانشگاهی قطعی (Zulassungsbescheid) دریافت کنید
- اقامتنامه §۱۶ در آلمان بگیرید (پس از ثبت آدرس و ثبتنام دانشگاه)
- آپارتمان با متراژ قانونی پیدا کنید و Wohnungsgeberbestätigung بگیرید
- سپرکنو خانواده باز کنید یا قرارداد کار/بورسیه ثابت کنید
- بیمه بیماری قانونی برای فرزندان فعال کنید (از روز ورود)
- مدارک کودک: گواهی تولد بین‌المللی، پاسپورت، عکس بیومتریک
- رضایت والد دیگر (در صورت لزوم) ترجمه و تأیید کنید
- نوبت بیومتریک برای هر کودک در VFS Global رزرو کنید
- پرونده کامل در سفارت تهران تحویل دهید
- پس از صدور ویزا، پرواز رزرو کنید و در آلمان در Einwohnermeldeamt ثبتنام کنید
نکته مهم: کارشناسان موسسه آلتین قلم امید میتوانند محاسبه تأمین معاش خانواده را بر اساس آخرین Regelsatz بررسی کنند و لیست مدارک را برای پرونده سفارت تهران کامل‌سازی کنند.
نکات کلیدی و اعداد — جدول
| مورد | مقدار/شرط | سال مرجع | منبع |
|---|---|---|---|
| حداقل سن کودک برای آوردنکودن | زیر ۱۸ سال و مجرد | ۲۰۲۶ | BAMF §۱۶ AufenthG |
| هزینه ویزای ملی نوع D برای کودک | ۷۵ یورو | ۲۰۲۶ | سفارت آلمان تهران |
| مهلت پردازش سفارت تهران | ۸–۱۲ هفته | ۱۴۰۵ | تجربه مشاوران |
| تأمین معاش والدین (هر نفر) | ۹۹۲ یورو/ماه | ۲۰۲۶ | Regelsatz ۲۰۲۶ |
| تأمین معاش کودک ۰–۵ سال | ۳۳۰ یورو/ماه | ۲۰۲۶ | Regelsatz ۲۰۲۶ |
| تأمین معاش کودک ۶–۱۳ سال | ۳۹۰ یورو/ماه | ۲۰۲۶ | Regelsatz ۲۰۲۶ |
| تأمین معاش کودک ۱۴–۱۷ سال | ۴۶۰ یورو/ماه | ۲۰۲۶ | Regelsatz ۲۰۲۶ |
| حداقل متراژ برای نفر >۶ سال | ۱۲ متر مربع | ۲۰۲۶ | بایرن/مونیخ |
| حداقل متراژ برای کودک <۶ سال | ۱۰ متر مربع | ۲۰۲۶ | بایرن/مونیخ |
| نوع بیمه پذیرفته‌شده | قانونی یا خصوصی کامل | ۲۰۲۶ | BAMF / Make it in Germany |