وضعیت برگزاری آزمون‌های TOEFL و IELTS در ایران و راه‌های جایگزین

مقدمه و پاسخ مستقیم

اگر قصد مهاجرت تحصیلی به آلمان را دارید و این سوال برایتان پیش آمده که «آیا می‌توانم از داخل ایران در آزمون IELTS یا TOEFL شرکت کنم؟»، پاسخ کوتاه این است: خیر، در حال حاضر برگزاری رسمی آیلتس در ایران متوقف شده است و آزمون TOEFL iBT نیز به‌صورت رسمی در ایران برگزار نمی‌شود. این وضعیت از سال ۲۰۲۲ تا امروز (سال ۲۰۲۵) ادامه داشته و دلیل اصلی آن، مخالفت برگزارکنندگان بین‌المللی با شرایط امنیتی و تفکیک جنسیتی پیشنهادی ایران بوده است. در نتیجه، متقاضیان ایرانی یا باید به کشورهای همسایه سفر کنند یا به سراغ آزمون‌های زبان آلمانی بروند که نه‌تنها مشکل برگزاری ندارند، بلکه برای پذیرش دانشگاهی در آلمان از IELTS و TOEFL انگلیسی بسیار معتبرتر و کاربردی‌تر هستند.

در این مقاله، ابتدا وضعیت دقیق دو آزمون انگلیسی را در ایران بررسی می‌کنیم، سپس چهار آزمون جایگزین آلمانی (TestDaF، Goethe-Zertifikat، telc و DSH) را معرفی و مقایسه می‌کنیم، در نهایت یک جدول هزینه و مقایسه کامل به همراه پاسخ به رایج‌ترین سوالات شما ارائه می‌دهیم.

بررسی کامل وضعیت آزمون‌ها

وضعیت فعلی آزمون IELTS در ایران (۲۰۲۵)

بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده توسط IDP Australia (یکی از دو برگزارکننده اصلی آیلتس در جهان) و British Council، آزمون آیلتس از سال ۲۰۲۲ به بعد در ایران برگزار نمی‌شود. این تصمیم پس از آن اعلام شد که مراکز برگزاری در ایران، حاضر به رعایت استانداردهای امنیتی بین‌المللی این آزمون نشدند. در اطلاعیه‌های رسمی، عنوان شده است که برگزاری آزمون تا زمان حل این موضوع به حالت تعلیق درآمده است.

به گفته سایت رسمی IDP، متقاضیان ایرانی می‌توانند در کشورهای همسایه یا نزدیک مانند ترکیه (استانبول، آنکارا، ازمیر)، امارات (دبی، ابوظبی)، ارمنستان (ایروان) و گرجستان (تفلیس) در آزمون آیلتس شرکت کنند. هزینه آزمون در این کشورها بسته به نرخ ارز و محل برگزاری متفاوت است، اما معمولاً بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ دلار آمریکا (سال ۲۰۲۵) متغیر است که شامل هزینه سفر و اقامت نمی‌شود.

نکته مهم: هیچ تاریخ مشخصی برای بازگشت آزمون آیلتس به ایران اعلام نشده است. بنابراین، برنامه‌ریزی بلندمدت برای مهاجرت بر اساس این آزمون، ریسک بالایی دارد.

وضعیت فعلی آزمون TOEFL در ایران (۲۰۲۵)

موسسه ETS (سازمان برگزارکننده TOEFL) نیز برگزاری آزمون TOEFL iBT را به‌صورت رسمی در ایران ارائه نمی‌دهد. دلیل اصلی این موضوع، محدودیت‌های تحریمی و مشکلات مربوط به انتقال ارز و همکاری با مراکز آزمایشی در ایران است. در فهرست رسمی کشورهایی که TOEFL در آنها برگزار می‌شود (طبق وب‌سایت ETS)، نام ایران وجود ندارد.

برخی مراکز غیررسمی و مؤسسات خصوصی در گذشته اقدام به برگزاری نسخه‌هایی تحت عنوان «TOEFL Home Edition» یا «TOEFL iBT» می‌کردند، اما این آزمون‌ها یا فاقد اعتبار رسمی هستند یا از نظر قانونی مشکل دارند. به همین دلیل، توصیه می‌شود که نمره TOEFL را از مراکز رسمی در کشورهای همسایه کسب کنید.

چرا آزمون‌های آلمانی بهترین جایگزین هستند؟

برای مهاجرت تحصیلی به آلمان، دانشگاه‌ها در اکثر قریب به اتفاق رشته‌ها (به‌ویژه مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری) به مدرک زبان آلمانی نیاز دارند، نه انگلیسی. دلیلش هم روشن است: اکثر دانشگاه‌های آلمان دوره‌هایی به زبان آلمانی ارائه می‌دهند و حتی در دوره‌های انگلیسی‌زبان، دانستن زبان آلمانی برای زندگی روزمره، کار پس از تحصیل و ارتباط با ادارات ضروری است.

چهار آزمون اصلی که توسط اکثر دانشگاه‌های آلمان پذیرفته می‌شوند عبارت‌اند از:

1. TestDaF (Test Deutsch als Fremdsprache): طبق وب‌سایت رسمی TestDaF، این آزمون «تنها آزمون زبان استاندارد ویژه دسترسی به دانشگاه در آلمان» است و در بیش از ۵۰۰ مرکز آزمون مجاز در بیش از ۱۰۰ کشور جهان برگزار می‌شود. تمام دانشگاه‌های آلمان آن را به‌عنوان مدرک زبان می‌پذیرند.

2. Goethe-Zertifikat: مدرک موسسه گوته که یکی از معتبرترین مؤسسات فرهنگی آلمان در سراسر جهان است. مدرک Goethe-Zertifikat C1 یا C2 معمولاً برای پذیرش دانشگاهی کافی است. موسسه گوته در تهران نمایندگی رسمی دارد و آزمون‌های آن به‌صورت منظم برگزار می‌شود.

3. telc (The European Language Certificates): یکی دیگر از آزمون‌های معتبر زبان آلمانی که در سطح اروپا شناخته شده است. مدرک telc C1 Hochschule به‌طور خاص برای ورود به دانشگاه طراحی شده و در ایران نیز در دسترس است.

4. DSH (Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang): این آزمون معمولاً در خود دانشگاه‌های آلمان برگزار می‌شود و برای دانشجویانی مناسب است که از قبل در آلمان تحصیل یا زندگی می‌کنند. شرکت در DSH قبل از ورود به آلمان امکان‌پذیر نیست.

نکات کلیدی، اعداد و جدول مقایسه

جدول مقایسه آزمون‌ها (سال ۲۰۲۵)

نکات کلیدی برای تصمیم‌گیری

۱. اگر مقصد شما دانشگاه‌های آلمان است، مستقیماً برای TestDaF یا Goethe-Zertifikat آماده شوید. همان‌طور که در جدول بالا می‌بینید، این دو آزمون هزینه کمتری نسبت به TOEFL/IELTS دارند (بدون احتساب هزینه سفر)، نامحدود اعتبار دارند و در ایران قابل شرکت هستند.

۲. مدرک زبان آلمانی، فراتر از دانشگاه به کار شما می‌آید. طبق اطلاعات سایت Make it in Germany (پورتال رسمی دولت فدرال آلمان برای مهاجرت نیروی کار متخصص)، دانستن زبان آلمانی شانس یافتن کار پس از تحصیل، دریافت اقامت دائم و حتی اخذ شهروندی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

۳. مدت اعتبار نامحدود آزمون‌های آلمانی یک مزیت بزرگ است. برخلاف IELTS و TOEFL که فقط ۲ سال اعتبار دارند، مدارک TestDaF و Goethe معمولاً تاریخ انقضا ندارند. این موضوع به‌ویژه برای کسانی که فرآیند مهاجرت طولانی دارند، بسیار ارزشمند است.

۴. آمادگی برای آزمون‌های آلمانی در ایران امکان‌پذیر است. منابع متعددی مانند کتاب‌های «Menschen»، «Schritte» و «Netzwerk»، دوره‌های آنلاین موسسه گوته، و آموزشگاه‌های زبان آلمانی در تهران و شهرهای بزرگ در دسترس هستند. هزینه دوره‌های آمادگی معمولاً بین ۵ تا ۱۵ میلیون تومان برای هر سطح است.

۵. برای آوسبیلدونگ (آموزش حرفه‌ای) در آلمان نیز مدارک زبان آلمانی لازم است. اگر به جای دانشگاه به آوسبیلدونگ در آلمان علاقه‌مندید، معمولاً مدرک B1 یا B2 آلمانی کافی است.

مراحل عملی: از کجا شروع کنیم؟

اگر تصمیم گرفتید برای مهاجرت تحصیلی به آلمان اقدام کنید، یک نقشه راه عملی به شما پیشنهاد می‌کنیم:

مرحله ۱: تعیین سطح فعلی زبان آلمانی (هفته ۱)

• در یک آزمون تعیین سطح رایگان موسسه گوته شرکت کنید (به‌صورت آنلاین از سایت goethe.de در دسترس است).
• اگر سطح شما A2 یا بالاتر است، مستقیماً به مرحله ۲ بروید. در غیر این صورت، ابتدا باید دوره‌های A1 تا B1 را بگذرانید.

مرحله ۲: انتخاب آزمون هدف (هفته ۲)

• اگر قصد تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری به زبان آلمانی را دارید، TestDaF یا Goethe-Zertifikat C1 بهترین انتخاب است.
• اگر برای دوره‌های کارشناسی یا آوسبیلدونگ اقدام می‌کنید، telc B1/B2 oder Goethe-Zertifikat B2 کافی است.

مرحله ۳: ثبت‌نام در دوره آمادگی (هفته ۳–۴)

• در دوره‌های حضوری موسسه گوته تهران یا مؤسسات معتبر زبان آلمانی ثبت‌نام کنید.
• اگر در شهرستان هستید، از دوره‌های آنلاین گوته استفاده کنید که در سال ۲۰۲۵ با تخفیف‌های قابل‌توجهی ارائه می‌شوند.

مرحله ۴: ثبت‌نام در آزمون (۲ تا ۳ ماه قبل)

• برای TestDaF: از طریق سایت testdaf.de ثبت‌نام کنید. آزمون در ایران معمولاً در مراکز دانشگاهی یا مؤسسات وابسته به دانشگاه‌های آلمان برگزار می‌شود.
• برای Goethe-Zertifikat: از طریق سایت goethe.de و نمایندگی تهران اقدام کنید.
• برای telc: از طریق سایت telc.net و مراکز مجاز در ایران ثبت‌نام کنید.

مرحله ۵: شرکت در آزمون و دریافت مدرک

• نتایج TestDaF معمولاً ۶ هفته پس از آزمون اعلام می‌شود.
• نتایج Goethe-Zertifikat بین ۲ تا ۴ هفته بعد آماده است.
• نتایج telc نیز حدود ۲ تا ۴ هفته پس از آزمون منتشر می‌شود.

مرحله ۶: اپلای به دانشگاه‌های آلمان

n پس از دریافت مدرک زبان، نوبت به اپلای به دانشگاه می‌رسد. برای اطلاعات کامل درباره روند ویزای تحصیلی آلمان و مدارک مورد نیاز، مقاله مرتبط ما را مطالعه کنید.

چک‌لیست سریع برای متقاضیان ایرانی

• تعیین سطح رایگان در سایت گوته انجام شد
• هدف دانشگاهی مشخص شد (رشته، مقطع، زبان تدریس)
• آزمون هدف انتخاب شد (TestDaF، Goethe یا telc)
• دوره آمادگی ثبت‌نام شد
• زمان آزمون مشخص و در تقویم ثبت شد
• هزینه‌های آزمون و سفر احتمالی پیش‌بینی شد
• مدارک شناسایی برای ثبت‌نام آماده است
• برای اپلای به دانشگاه برنامه‌ریزی شد

سوالات متداول

۱. آیا واقعاً هیچ راهی برای شرکت در آزمون IELTS از داخل ایران وجود ندارد؟

بر اساس آخرین اطلاعات رسمی منتشرشده توسط IDP و British Council (برگزارکنندگان آزمون IELTS) در سال ۲۰۲۵، برگزاری این آزمون در ایران به حالت تعلیق درآمده است. هیچ مرکز رسمی IELTS در ایران فعال نیست. تنها راه‌حل، سفر به کشورهایی مانند ترکیه، امارات، ارمنستان یا گرجستان است. با این حال، با توجه به اینکه برای مهاجرت تحصیلی به آلمان معمولاً به مدرک زبان آلمانی نیاز دارید، توصیه می‌کنیم به جای صرف وقت و هزینه برای رفتن به کشور همسایه، مستقیماً برای TestDaF یا Goethe-Zertifikat آماده شوید که در داخل ایران قابل شرکت هستند.

۲. تفاوت اصلی TestDaF و Goethe-Zertifikat C1 چیست؟ کدام یک بهتر است؟

هر دو مدرک برای پذیرش در تقریباً تمام دانشگاه‌های آلمان کافی هستند، اما تفاوت‌هایی دارند:

• TestDaF به‌طور خاص برای ورود به دانشگاه طراحی شده و سطوح آن (TDN 3 تا TDN 5) مستقیماً با نیازهای آکادمیک مرتبط است. این آزمون بیشتر بر مهارت‌های دانشگاهی (مانند درک متون علمی و نوشتن مقاله) تمرکز دارد.
• Goethe-Zertifikat C1 یک مدرک عمومی‌تر است که نه‌تنها برای دانشگاه، بلکه برای کار و زندگی در آلمان نیز کاربرد دارد.

اگر هدف شما فقط تحصیل است، TestDaF انتخاب متمرکزتری است. اگر می‌خواهید مدرکی داشته باشید که در آینده برای کار و اقامت نیز مفید باشد، Goethe-Zertifikat C1 یا حتی C2 گزینه بهتری است.

۳. هزینه شرکت در آزمون‌های آلمانی در ایران چقدر است؟

طبق آخرین نرخ‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۵:

• TestDaF: حدود ۱۹۵ یورو (معادل تقریبی ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان با نرخ ارز آزاد، قابل پرداخت با کارت ارزی یا از طریق نمایندگی)
• Goethe-Zertifikat C1: حدود ۲۳۰ یورو
• Goethe-Zertifikat C2: حدود ۲۸۰ یورو
• telc C1 Hochschule: حدود ۱۸۰ یورو

علاوه بر هزینه آزمون، باید هزینه دوره‌های آمادگی (معمولاً ۵ تا ۱۵ میلیون تومان برای هر سطح) را نیز در نظر بگیرید.

۴. آیا مدرک زبان آلمانی برای اپلای به دانشگاه‌های انگلیسی‌زبان آلمان هم لازم است؟

برای دوره‌های انگلیسی‌زبان (که معمولاً در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری بیشتر هستند)، اکثر دانشگاه‌ها فقط مدرک زبان انگلیسی (TOEFL یا IELTS) می‌خواهند. اما اگر مدرک آلمانی هم داشته باشید، دو مزیت بزرگ خواهید داشت: اول، شانس شما برای قبولی در دوره‌های دو زبانه افزایش می‌یابد. دوم، طبق اطلاعات سایت Make it in Germany، دانستن زبان آلمانی برای کار پس از تحصیل و گرفتن اقامت دائم آلمان تقریباً ضروری است. بنابراین، حتی اگر دوره‌تان انگلیسی است، یادگیری آلمانی را به‌عنوان سرمایه‌گذاری بلندمدت جدی بگیرید.

۵. اگر در آزمون TestDaF یا Goethe نمره قبولی نگیرم، چه باید بکنم؟

نگران نباشید. این آزمون‌ها چندین بار در سال برگزار می‌شوند و محدودیتی برای تعداد دفعات شرکت وجود ندارد. به‌طور معمول، TestDaF شش بار در سال (در ماه‌های خاص) برگزار می‌شود. پس از هر آزمون، نقاط ضعف خود را شناسایی کنید، روی آنها کار کنید و در نوبت بعدی شرکت کنید. همچنین، می‌توانید در دوره‌های فشرده آمادگی که معمولاً قبل از هر آزمون توسط مؤسسات معتبر برگزار می‌شود، شرکت کنید.

۶. آیا برای آوسبیلدونگ در آلمان هم به آزمون زبان آلمانی نیاز دارم؟

بله. اکثر دوره‌های آوسبیلدونگ (Ausbildung) به مدرک زبان آلمانی در سطح B1 یا B2 نیاز دارند. برخی دوره‌های حرفه‌ای‌تر مانند پرستاری یا آوسبیلدونگ پرستاری ممکن است سطح C1 بخواهند. برای اطلاعات کامل درباره آوسبیلدونگ در آلمان و شرایط زبان آن، به مقاله تخصصی ما مراجعه کنید.

۷. کدام آزمون برای زندگی در آلمان و کار طولانی‌مدت بهتر است؟

برای اهداف بلندمدت (اقامت دائم، شهروندی، کار حرفه‌ای)، مدرک Goethe-Zertifikat C1 یا C2 بهترین گزینه است. این مدرک بین‌المللی، در هر زمان و مکان قابل ارائه است و توسط کارفرمایان و ادارات آلمان به‌خوبی شناخته می‌شود. علاوه بر این، داشتن مدرک بالای C1 یکی از شرایط مهم برای درخواست اقامت دائم آلمان است.

منابع رسمی و لینک‌های مفید

منابع رسمی آزمون‌ها

• TestDaF: https://www.testdaf.de — سایت رسمی آزمون TestDaF با اطلاعات مراکز، زمان برگزاری و هزینه‌ها
• Goethe-Institut: https://www.goethe.de — سایت رسمی موسسه گوته، شامل نمایندگی ایران
• telc: https://www.telc.net — سایت رسمی آزمون‌های telc با جستجوی مراکز مجاز
• IELTS Official: https://www.ielts.org — سایت رسمی IELTS برای بررسی مراکز بین‌المللی
• ETS TOEFL: https://www.ets.org/toefl — سایت رسمی TOEFL

منابع مهاجرت و تحصیل در آلمان

• Make it in Germany: https://www.make-it-in-germany.com — پورتال رسمی دولت فدرال آلمان برای مهاجرت نیروی کار متخصص
• BAMF (Bundesamt für Migration und Flüchtlinge): https://www.bamf.de — اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی آلمان
• Auswärtiges Amt: https://www.auswaertiges-amt.de — وزارت امور خارجه آلمان، شامل اطلاعات ویزا و سفارتخانه‌ها
• DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst): https://www.daad.de — سرویس تبادل آکادمیک آلمان، مرجع بورسیه‌ها و دوره‌های تحصیلی
• Ankommen.de: https://www.ankommen.de — پورتال دولتی آلمان برای مهاجران جدید

منابع داخلی مرتبط در abcezam.com

• ویزای تحصیلی آلمان
• آوسبیلدونگ در آلمان
• زندگی در آلمان
• اقامت دائم آلمان

سلب مسئولیت

اطلاعات ارائه‌شده در این مقاله بر اساس آخرین داده‌های موجود در منابع رسمی در ژانویه ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۳) تهیه شده است. با این حال:

1. وضعیت برگزاری آزمون‌ها می‌تواند تغییر کند. توصیه می‌کنیم قبل از هر اقدامی، از طریق سایت‌های رسمی TestDaF، Goethe و telc آخرین وضعیت برگزاری در ایران را بررسی کنید.

2. هزینه‌های ذکرشده تقریبی هستند. نرخ ارز، مالیات و هزینه‌های محلی می‌توانند بر مبلغ نهایی تأثیر بگذارند. برای ارقام دقیق، به سایت رسمی هر آزمون مراجعه کنید.

3. مقررات مهاجرت و پذیرش دانشگاهی متغیر هستند. الزامات زبان، مدارک مورد نیاز و شرایط ویزا ممکن است توسط دولت آلمان یا دانشگاه‌ها در هر زمان تغییر کنند. همیشه با سفارت آلمان در تهران یا وب‌سایت رسمی دانشگاه مقصد اطلاعات را تأیید کنید.

4. این مقاله جایگزین مشاوره حقوقی یا آکادمیک نیست. برای تصمیم‌گیری‌های مهم مهاجرتی، با وکیل مهاجرت یا مشاور رسمی تحصیلی مشورت کنید.

5. محتوای abcezam.com بر اساس تجربه مهاجران ایرانی و منابع رسمی تهیه شده است. ما نمی‌توانیم تضمین کنیم که اطلاعات ما ۱۰۰٪ به‌روز است، اما تمام تلاش خود را برای دقت و به‌موقع بودن آن به‌کار می‌گیریم.

برای به‌روزترین اطلاعات و راهنمایی‌های تخصصی مهاجرت به آلمان، حتماً با مشاوران رسمی abcezam.com در ارتباط باشید.