رد شدن از دانشگاه‌های آلمان در سال ۲۰۲۵ برای بسیاری از متقاضیان ایرانی به یک تجربهٔ تلخ تبدیل شده است؛ نمرهٔ آیلتس ۶/۵، معدل بالای ۱۷ و گاهی اوقات حتی پذیرش کارشناسی ارشد از دانشگاه‌های میان‌ردهٔ آلمانی هم کافی نیست. در همین سال، دانشگاه‌های ترکیه با شهریهٔ سالانهٔ ۳٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ دلار، بدون نیاز به ویزای اولیه برای ایرانیان و با نزدیکی فرهنگی قابل‌توجه، به یک پلتفرم آماده تبدیل شده‌اند. سؤال اصلی این است: آیا تحصیل در دانشگاه‌های ترکیه واقعاً مسیر قابل اعتمادی برای رسیدن به آلمان یا اتریش است، یا فقط یک اتلاف هزینه و زمان است؟

پاسخ کوتاه: بله، مدرک لیسانس ترکیه در آلمان قابل معادل‌سازی و ارزیابی است و مسیر «لیسانس در ترکیه، فوق‌لیسانس در آلمان» در بسیاری از موارد واقع‌بینانه و قابل اجرا است. اما این مسیر فقط در شرایط خاصی منطقی است؛ اگر دانشگاه ترکیه‌ای شما در سطح مناسب نباشد یا رشتهٔ انتخابی‌تان در فهرست نیازهای بازار کار آلمان نباشد، ریسک‌های جدی وجود دارد. در ادامه این راهنما، همه‌چیز را بر اساس منابع رسمی آلمان (ZAB، KMK، BMAS و Bundesagentur für Arbeit) در مارس ۲۰۲۵ بررسی می‌کنیم تا بتوانید تصمیم آگاهانه‌ای بگیرید. اگر به‌تازگی از پذیرش دانشگاه‌های آلمان رد شده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم مقالهٔ ویزای تحصیلی آلمان را هم بخوانید تا تصویر کاملی از راه‌های جایگزین داشته باشید.

بررسی کامل

چرا ترکیه در سال ۲۰۲۵ به‌عنوان مسیر جایگزین مطرح شده است؟

در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، سه تغییر ساختاری، مسیر ترکیه را به گزینه‌ای جدی تبدیل کرده است:

۱. سخت‌گیری سفارت‌های آلمان در تهران. طبق گزارش‌های رسمی وزارت امور خارجهٔ آلمان (Auswärtiges Amt) و تجربهٔ متقاضیان در سال ۲۰۲۴، نرخ راد درخواست‌های ویزای تحصیلی به بالاترین حد خود رسیده است. حتی افرادی که پذیرش رسمی از دانشگاه‌های TU Munich یا RWTH Aachen داشتند، در مصاحبهٔ سفارت رد شدند. به همین دلیل بسیاری از مشاوران مهاجرتی، ترکیه را به‌عنوان یک پلتفرم امن پیشنهاد می‌کنند.

۲. افزایش هزینهٔ دانشگاه‌های آلمان برای غیراروپایی‌ها. ایالت بادن-وورتمبرگ از سال ۲۰۱۷ شهریهٔ ۱٬۵۰۰ یورو به ازای هر ترم از دانشجویان خارج از اتحادیهٔ اروپا دریافت می‌کند و ایالت‌های دیگر هم به سمت شهریه‌دار شدن حرکت می‌کنند. دانشگاه‌های خصوصی آلمان مثل Frankfurt School یا EBS سالانه ۱۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو شهریه دارند.

۳. سهولت سفر و اقامت در ترکیه برای ایرانی‌ها. ایرانی‌ها می‌توانند تا ۹۰ روز بدون ویزا در ترکیه اقامت داشته باشند و برای تحصیل، ویزای دانشجویی ترکیه در مقایسه با آلمان با سهولت بیشتری صادر می‌شود. هزینهٔ زندگی در شهرهایی مثل استانبول و آنکارا در سال ۲۰۲۵ بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ دلار در ماه است که به‌طور قابل‌توجهی از شهرهای بزرگ آلمان ارزان‌تر است.

این سه عامل در کنار هم باعث شده است که بسیاری از مشاوران ایرانی، مسیر «لیسانس در ترکیه، فوق‌لیسانس در آلمان» را به‌عنوان یک استراتژی B پیشنهاد دهند. اما این مسیر پیچیدگی‌های حقوقی و اجرایی خاص خودش را دارد که در ادامه بررسی می‌کنیم.

شرایط انتقال از دانشگاه ترکیه به آلمان

انتقال از دانشگاه ترکیه به آلمان در سه سطح قابل بررسی است و هرکدام قواعد متفاوتی دارد:

۱. انتقال در مقطع کارشناسی (Bachelor zu Bachelor)

این مورد در عمل بسیار نادر است. دانشگاه‌های آلمان فقط در شرایط خاص دروس ترم‌های اول را از دانشگاه مبدأ قبول می‌کنند و در اکثر موارد از شما می‌خواهند که از ابتدا در سیستم آلمان شروع کنید. دلیل اصلی این امر، تفاوت در ساختار آموزشی است؛ سال تحصیلی در ترکیه از سپتامبر تا ژوئن است، اما در آلمان از اکتبر تا ژوئیه و ساختار واحدهای درسی (ECTS) با هم متفاوت است. اگر قصد انتقال در همین مقطع را دارید، باید با دفتر بین‌الملل دانشگاه آلمان مکاتبه کنید و معمولاً فقط تعداد محدودی از واحدها قابل انتقال هستند.

۲. پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد (Bachelor zu Master)

این مسیر اصلی و عملی است که اکثر ایرانی‌ها دنبال می‌کنند. اگر لیسانس خود را از یک دانشگاه شناخته‌شدهٔ ترکیه بگیرید، می‌توانید برای فوق‌لیسانس در آلمان اپلای کنید. طبق راهنمای رسمی وب‌سایت پذیرش تحصیلی از دانشگاه‌های آلمان و همچنین سایت رسمی Make it in Germany، مدرک لیسانس ترکیه اگر از دانشگاه‌های مورد تأیید YÖK (شورای آموزش عالی ترکیه) صادر شده باشد، در آلمان قابل ارزیابی است. برای موفقیت در این مسیر باید:

• معدل بالای ۱۵ از ۲۰ داشته باشید (هرچه بالاتر بهتر)
• مدرک زبان آلمانی B2 یا انگلیسی IELTS 6.5 ارائه دهید
• ریزنمرات رسمی به همراه ریز‌واحدها را ترجمه رسمی کنید
• در صورت امکان، مقاله یا تجربهٔ تحقیقاتی هم داشته باشید

۳. استفاده از مدرک ترکیه برای ویزای کار

طبق گزارش رسمی Bundesagentur für Arbeit (ادارهٔ فدرال کار آلمان) که در مارس ۲۰۲۵ به‌روزرسانی شده است، اگر مدرک لیسانس یا فوق‌لیسانس شما از دانشگاه ترکیه مورد تأیید مرجع ذی‌صلاح در آلمان باشد، می‌توانید برای ویزای §18b AufenthG (کارت آبی اتحادیهٔ اروپا / Blaue Karte EU) یا §18 AufenthG (ویزای کاری) اقدام کنید. این مسیر در صورتی عملی است که قبل از ورود به آلمان، یک قرارداد کاری یا پیشنهاد شغلی مشخص از کارفرمای آلمانی داشته باشید. اگر در این مسیر بیشتر به دنبال اطلاعات هستید، مقالهٔ ویزای کاری آلمان را مطالعه کنید.

معادل‌سازی مدارک تحصیلی ترکیه در آلمان

این بخش مهم‌ترین قسمت ماجراست. طبق وب‌سایت رسمی ZAB (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen / ادارهٔ مرکزی مدارک تحصیلی خارجی) در آلمان، تمام مدارک تحصیلی خارجی که از دانشگاه‌های شناخته‌شده صادر شده باشند، ارزیابی می‌شوند. ZAB در مارس ۲۰۲۵ فاکت‌شیت رسمی منتشر کرد که در آن نکات کلیدی زیر تأکید شده است:

• ZAB وظیفهٔ ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی، رصد و مستندسازی تحولات جهانی آموزشی و حمایت از دولت فدرال، ایالت‌ها و نهادها در مسائل مربوط به شناسایی و ارزیابی مدارک را بر عهده دارد.
• در پایگاه دادهٔ ZAB بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ مدرک تحصیلی ثبت شده است که آن را در سطح اروپا بی‌نظیر می‌کند.
• ZAB نمایندهٔ آلمان در شبکهٔ اروپایی ENIC-NARIC است و با نهادهای مشابه در سراسر جهان همکاری می‌کند.
• برای افراد غیر اتحادیهٔ اروپا / EEA / سوئیس، معادل‌سازی مدارک در بسیاری از موارد برای دریافت ویزا ضروری است.

نکتهٔ کلیدی دربارهٔ ترکیه: ترکیه عضو ENIC-NARIC نیست، اما ZAB مدارک دانشگاه‌های ترکیه را به‌صورت موردی بررسی می‌کند. دانشگاه‌های دولتی شناخته‌شدهٔ ترکیه مثل دانشگاه استانبول، دانشگاه فنی استانبول (ITU)، دانشگاه حاجت‌تپه، دانشگاه بغازیچی، و دانشگاه‌های خصوصی معتبر مثل Sabancı و Koç معمولاً بدون مشکل معادل‌سازی می‌شوند. اما دانشگاه‌های ترکیه‌ای که در سیستم رتبه‌بندی Times Higher Education یا QS رتبهٔ ضعیفی دارند یا توسط YÖK تأیید نشده‌اند، ممکن است در فرآیند بررسی ZAB با مشکل مواجه شوند.

طبق راهنمای رسمی BMAS (وزارت کار و امور اجتماعی آلمان) که در صفحهٔ «Anerkennung Ihrer Qualifikationen» منتشر شده است، فرآیند معادل‌سازی شامل مراحل زیر است:

1. بررسی اولیه در سایت Anerkennung in Deutschland با استفاده از ابزار «Anerkennungsfinder»
2. تهیهٔ مدارک (دیپلم دبیرستان، ریزنمرات دانشگاه، مدرک زبان)
3. ارسال درخواست به مرجع ذی‌صلاح (دانشگاه، اتاق بازرگانی یا IHK)
4. دریافت نتیجهٔ ارزیابی که معمولاً ۳ تا ۴ ماه طول می‌کشد

هزینهٔ ارزیابی توسط ZAB در سال ۲۰۲۵ بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ یورو است. البته اگر در حین تحصیل در ترکیه باشید، می‌توانید از طریق مشاوران شبکهٔ IQ (Integration durch Qualifizierung) به‌صورت رایگان مشاوره بگیرید. اگر در مراحل کار با مشکل مواجه شدید، می‌توانید مستقیماً با Ansprechpartner (مشاوران) نهاد مربوطه تماس بگیرید. برای آشنایی با جزئیات بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم مقالهٔ معادل‌سازی مدارک تحصیلی را هم مطالعه کنید.

مزایا و معایب واقعی مسیر ترکیه

مزایا

1. هزینهٔ تحصیل پایین‌تر. شهریهٔ دانشگاه‌های دولتی ترکیه برای رشته‌های انگلیسی در سال ۲۰۲۵ بین ۳٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ دلار در سال است، در حالی که در دانشگاه‌های خصوصی آلمان این رقم به ۱۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو می‌رسد. این تفاوت به‌خصوص برای خانواده‌هایی که بودجهٔ محدودی دارند، تعیین‌کننده است.
2. بدون نیاز به ویزای اولیه. ایرانی‌ها می‌توانند بدون ویزا وارد ترکیه شوند و فرآیند ثبت‌نام در دانشگاه ترکیه را شروع کنند. این مزیت در سال ۲۰۲۵ که وقت سفارت آلمان در تهران به چندین ماه رسیده، بسیار ارزشمند است.
3. زبان مشترک و فرهنگ نزدیک. زبان ترکی شباهت‌های ساختاری به فارسی دارد و جامعهٔ ایرانی بزرگی در ترکیه (به‌خصوص استانبول، ازمیر و آنکارا) حضور دارد. این موضوع انتقال فرهنگی را بسیار آسان‌تر می‌کند.
4. آمادگی برای آزمون‌های بین‌المللی. می‌توانید در حین تحصیل در ترکیه برای GRE، GMAT یا IELTS آماده شوید و با هزینهٔ کمتری نسبت به آلمان آزمون دهید.
5. شانس بالاتر در پذیرش فوق‌لیسانس آلمان. داشتن یک مدرک لیسانس معتبر به‌علاوهٔ معدل خوب و تجربهٔ بین‌المللی، رزومهٔ قوی‌تری نسبت به متقاضیانی که مستقیماً از ایران اپلای می‌کنند می‌سازد.

معایب

1. اتلاف زمان. ۴ سال لیسانس در ترکیه + ۲ سال فوق‌لیسانس در آلمان = ۶ سال، در حالی که مسیر مستقیم (لیسانس در آلمان + ۲ سال فوق‌لیسانس در آلمان) ۵ سال است. این یک سال اضافه، اگر در سنین بالا مهاجرت می‌کنید، اهمیت زیادی دارد.
2. هزینهٔ مضاعف زندگی. باید هم هزینهٔ زندگی در ترکیه و هم در آلمان را بپردازید. اگرچه ترکیه ارزان‌تر است، اما در مجموع هزینهٔ ۶ سال زندگی در دو کشور بیشتر از ۵ سال فقط در آلمان است.
3. ریسک رد شدن در فرآیند معادل‌سازی. اگر دانشگاه ترکیه در سطح مناسب نباشد یا مدرک شما مشکل ساختاری داشته باشد، ممکن است ZAB مدرک شما را کامل معادل‌سازی نکند. این ریسک به‌خصوص برای دانشگاه‌های خصوصی کوچک‌تر یا دوره‌های آنلاین وجود دارد.
4. نبود تجربهٔ کار آلمانی. مسیر ترکیه شما را ۴ سال از بازار کار آلمان دور نگه می‌دارد. در آلمان، شبکه‌سازی و آشنایی با فرهنگ کاری اهمیت زیادی دارد و این مزیت در مسیر ترکیه از دست می‌رود.
5. مسائل اقامتی و مجوز کار. ویزای دانشجویی ترکیه اجازهٔ کار تمام‌وقت نمی‌دهد (فقط ۲۴ ساعت در هفته) و تأمین هزینه‌ها در ترکیه سخت‌تر از آلمان است. در آلمان، دانشجویان اجازهٔ کار ۲۰ ساعت در هفته و ۴۵۰ یورو در ماه درآمد دارند.

مقایسه با پذیرش مستقیم از آلمان

برای درک بهتر تفاوت‌ها، جدول مقایسه‌ای زیر را بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۵ ببینید:

نکات کلیدی و اعداد مهم

• ۱۰۰٬۰۰۰+ مدرک: در سال ۲۰۲۵، ZAB بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ مدرک تحصیلی خارجی را در پایگاه دادهٔ خود ثبت کرده است که آن را به یکی از بزرگ‌ترین مراکز ارزیابی مدارک در اروپا تبدیل می‌کند (منبع: factsheet رسمی ZAB، مارس ۲۰۲۵).
• قانون ۲۰۱۲: طبق Anerkennungsgesetz (قانون بهبود تشخیص و ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی) که در آوریل ۲۰۱۲ تصویب شد، تمام مدارک تحصیلی خارجی باید قابل ارزیابی رسمی باشند. این قانون مبنای حقوقی فرآیند معادل‌سازی در آلمان است.
• هزینهٔ تحصیل: شهریهٔ دانشگاه‌های دولتی ترکیه برای رشته‌های انگلیسی در سال ۲۰۲۵ بین ۳٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ دلار در سال است (بر اساس داده‌های وب‌سایت رسمی دانشگاه‌های ترکیه و شورای YÖK).
• سقف حساب بلوکه‌شده: برای دریافت ویزای تحصیلی آلمان در سال ۲۰۲۵، متقاضی باید ۱۱٬۲۰۸ یورو در سال در Sperrkonto (حساب بلوکه‌شده) داشته باشد (طبق اطلاعات رسمی سفارت‌های آلمان در مارس ۲۰۲۵).
• هزینهٔ ارزیابی ZAB: بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ یورو برای مدارک دانشگاهی، با زمان بررسی ۳ تا ۴ ماه کاری.
• ENIC-NARIC: ZAB نمایندهٔ آلمان در شبکهٔ اروپایی ENIC-NARIC است که اعتبار رسمی ارزیابی مدارک را تضمین می‌کند.

سوالات متداول

۱. آیا مدرک لیسانس ترکیه در آلمان معتبر است؟

بله، اما نه به‌طور خودکار و بدون فرآیند. طبق وب‌سایت رسمی ZAB، مدرک لیسانس از دانشگاه‌های مورد تأیید YÖK (شورای آموزش عالی ترکیه) معمولاً به‌عنوان مدرک کارشناسی شناخته می‌شود. اما برای استفادهٔ رسمی (مثل استخدام دولتی، ثبت‌نام در دانشگاه آلمان یا دریافت ویزای کار)، باید فرآیند معادل‌سازی را از طریق پورتال Anerkennung in Deutschland طی کنید. این فرآیند در سال ۲۰۲۵ بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ یورو هزینه دارد و معمولاً ۳ تا ۴ ماه طول می‌کشد. در پایان، یک گواهی‌نامهٔ ارزیابی دریافت می‌کنید که در آن سطح معادل‌سازی (Gleichwertigkeit) مشخص شده است.

۲. بهترین دانشگاه‌های ترکیه برای مهاجرت به آلمان کدامند؟

دانشگاه‌هایی که در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی رتبهٔ بالایی دارند، شانس معادل‌سازی بیشتری در آلمان دارند. طبق رتبه‌بندی QS 2025، دانشگاه‌های Koç، Sabancı، استانبول، ITU (دانشگاه فنی استانبول)، بغازیچی، حاجت‌تپه و Bilkent بهترین گزینه‌ها هستند. این دانشگاه‌ها در اکثر موارد بدون مشکل توسط ZAB ارزیابی می‌شوند. نکتهٔ مهم: دانشگاه‌هایی که در رتبه‌بندی Times Higher Education یا QS حضور ندارند، حتی اگر دولتی باشند، ممکن است در فرآیند ارزیابی با چالش مواجه شوند. همچنین، دانشگاه‌هایی که دوره‌های آنلاین یا ترکیبی ارائه می‌دهند، معمولاً ارزیابی ضعیف‌تری دریافت می‌کنند.

۳. آیا می‌توانم مستقیماً از ترکیه برای ویزای کار آلمان اقدام کنم؟

بله، اگر مدرک لیسانس شما از یک دانشگاه شناخته‌شدهٔ ترکیه باشد و شغل پیشنهادی مرتبط با رشتهٔ تحصیلی‌تان باشد. طبق گزارش Bundesagentur für Arbeit در مارس ۲۰۲۵، افراد غیر اتحادیهٔ اروپا با مدرک دانشگاهی خارجی می‌توانند برای ویزای §18b AufenthG (کارت آبی اتحادیهٔ اروپا) یا §18 AufenthG (ویزای کاری) درخواست دهند، به شرطی که:

• مدرک توسط ZAB یا مرجع ذی‌صلاح ارزیابی و تأیید شده باشد
• پیشنهاد شغلی از کارفرمای آلمانی با حقوق حداقل ۴٬۸۰۰ یورو در ماه (برای کارت آبی در ۲۰۲۵) داشته باشید
• شغل با مدرک تحصیلی شما مرتبط باشد

البته اگر تجربهٔ کاری معنادار هم دارید، می‌توانید از مسیر ویزای §19c AufenthG (ویزای کار برای افراد باتجربه) هم اقدام کنید که شرایط ساده‌تری دارد.

۴. آیا تحصیل به زبان انگلیسی در ترکیه برای مهاجرت به آلمان کافی است؟

بله، اگر در مقطع فوق‌لیسانس اپلای کنید. اکثر برنامه‌های ارشد آلمان به زبان انگلیسی هم ارائه می‌شوند (بخصوص در رشته‌های مهندسی، علوم کامپیوتر، اقتصاد و MBA). اما داشتن مدرک زبان آلمانی (حداقل B2 و برای رشته‌های انسانی C1) شانس شما را در دریافت بورسیه (مثلاً DAAD) و پذیرش در دانشگاه‌های دولتی آلمان به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. در عمل، اگر در ترکیه زبان آلمانی یاد بگیرید، می‌توانید همزمان با تحصیل، برای آزمون‌های TestDaF یا Goethe-Zertifikat آماده شوید. این ترکیب (مدرک لیسانس معتبر + آلمانی قوی + انگلیسی خوب) تقریباً تضمین‌کنندهٔ پذیرش در فوق‌لیسانس آلمان است.

۵. آیا دانشگاه‌های خصوصی ترکیه ارزش تحصیل دارند؟

فقط دانشگاه‌هایی که توسط YÖK تأیید شده باشند و در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی حضور داشته باشند. دانشگاه‌هایی مثل Koç، Sabancı، Bilkent، Özyeğin و Bahçeşehir در سطح بالایی قرار دارند و مدرک آن‌ها در آلمان بدون مشکل خاصی ارزیابی می‌شود. اما دانشگاه‌های خصوصی کوچک‌تر یا شعب بین‌المللی که دوره‌های آنلاین و ترکیبی برگزار می‌کنند، ممکن است در فرآیند معادل‌سازی ZAB با چالش جدی مواجه شوند. پیشنهاد عملی: قبل از ثبت‌نام در هر دانشگاه خصوصی ترکیه، حتماً لیست رسمی YÖK و رتبهٔ بین‌المللی آن را بررسی کنید. اگر دانشگاه در رتبه‌بندی QS یا Times Higher Education حضور ندارد، احتمال مشکل در معادل‌سازی بالا است.

منابع رسمی

• وب‌سایت رسمی KMK (کنفرانس وزیران آموزش آلمان) — بخش ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی: https://www.kmk.org/kultusministerkonferenz/uebergreifende-themen/anerkennung-auslaendischer-abschluesse.html
• وب‌سایت رسمی Bundesagentur für Arbeit — بخش کار در آلمان و معادل‌سازی: https://www.arbeitsagentur.de/arbeiten-in-deutschland/anerkennung
• وب‌سایت رسمی Bundesagentur für Arbeit — معادل‌سازی مدارک برای جویندگان کار: https://www.arbeitsagentur.de/arbeitslos-arbeit-finden/anerkennung-abschluss
• وب‌سایت رسمی BMAS (وزارت کار و امور اجتماعی آلمان) — معادل‌سازی مدارک: https://www.bmas.de/DE/Arbeit/Migration-und-Arbeit/Anerkennung-und-Qualifizierung/Anerkennung-Ihrer-Qualifikationen/anerkennung-ihrer-qualifikationen-art.html

سلب مسئولیت

این مقاله بر اساس اطلاعات رسمی موجود در مارس ۲۰۲۵ تهیه شده است. قوانین مهاجرتی، شرایط معادل‌سازی مدارک تحصیلی و هزینه‌ها ممکن است در طول زمان تغییر کنند. آمار ارائه‌شده دربارهٔ ZAB و Bundesagentur für Arbeit مربوط به مارس ۲۰۲۵ است و برای تصمیم‌گیری نهایی، مراجعه به منابع رسمی به‌روز ضروری است. هیچ‌یک از اطلاعات این مقاله جایگزین مشاورهٔ حقوقی حرفه‌ای نیست. قبل از هر تصمیم قطعی دربارهٔ تحصیل در ترکیه یا مهاجرت به آلمان، حتماً با وکیل مهاجرت یا مشاور رسمی تأییدشده مشورت کنید. این مقاله صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد و هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال تصمیمات مالی یا مهاجرتی مخاطبان بر عهده نمی‌گیرد.