🇹🇷Hoş geldiniz·راهنمای ترکیهتحصیل در ترکیه پذیرش در رشته داروسازی در ترکیه
مسیرهای واقعی داروسازی در ترکیه ۲۰۲۶: شرط رتبهٔ زیر ۱۰۰٬۰۰۰ در YKS، برنامهٔ دوسالهٔ خدمات داروخانه و آوسبیلدونگ PKA در آلمان، با اعداد رسمی ÖSYM و آتلاس YÖK.
۲۷ شهریور ۱۴۰۵·به‌روزرسانی: ۵ مهر ۱۴۰۵·۹ دقیقه مطالعه
در ترکیه برنامهٔ آوسبیلدونگ به سبک آلمان برای داروخانه وجود ندارد. دو مسیر واقعی پیش روی شماست: داروسازی دانشگاهی که پنج سال طول می‌کشد و با آزمون YKS انجام میشود، و برنامهٔ دوسالهٔ «خدمات داروخانه» (Eczane Hizmetleri) که کار تکنسین داروخانه را آموزش میدهد. مسیر آوسبیلدونگ واقعی برای داروخانه در آلمان تعریف شده؛ نامش PKA است و ۳۶ ماه طول می‌کشد. اگر مدرک ایران دارید هم مسیر جداگانه‌ای برای تأیید مدرک لازم است که در ادامه با اعداد و لینک منبع می‌آید.
ترکیه آوسبیلدونگ ندارد؛ اما سه چیز شبیه آن دارد
ترکیه نظام آموزش حرفه‌ای دوگانه (کار در شرکت + کلاس) را برای داروخانه اجرا نمی‌کند. آموزش دارو در این کشور در دو سطح انجام میشود: دبیرستان حرفه‌ای سلامت (Sağlık Meslek Lisesi) و دانشگاه. دانشکدهٔ داروسازی مدرک کارشناسی پنج‌ساله میدهد و فارغالتحصیل آن حق کار به‌عنوان داروساز را دارد؛ دانشگاه‌های حرفه‌ای هم برنامهٔ دوسالهٔ «خدمات داروخانه» دارند که تکنسین داروخانه تحویل میدهد.
بخشی از سردرگمی از خود واژه می‌آید. «آوسبیلدونگ» نام نظام آموزش دوگانهٔ آلمان است؛ در ترکیه معادل این واژه برای داروخانه وجود ندارد، ولی عنوان‌های حرفه‌ای شبیه به آن (تکنسین داروخانه، تکنسین مراقبت سلامت، کمک پرستار) در دبیرستان‌های حرفه‌ای و دانشگاه‌های دو ساله آموزش داده می‌شوند. هر کدام از این عنوان‌ها سقف و مسئولیت شغلی خودش را دارد و با عنوان داروساز فرق میکند.
دانشکدهٔ داروسازی هاجت‌تپه در صفحهٔ رسمی خود نوشته آموزش پنج سال (ده نیم‌سال) است و زبان آن ترکی؛ این برنامه از سال ۲۰۱۵ اعتبارنامهٔ ECZAK دارد (دانشکدهٔ داروسازی هاجت‌تپه).
برای کسی که دنبال مسیر کوتاه‌تر و عملی‌تر است، برنامهٔ دوسالهٔ «Eczane Hizmetleri» در دانشکده‌های حرفه‌ای علوم سلامت گزینهٔ نزدیک‌تری است. دانشگاه علوم پزشکی قهرمان‌ماراش در معرفی این رشته نوشته که این برنامه در دانشکده‌های حرفه‌ای علوم سلامت دو سال طول می‌کشد (بخش خدمات داروخانه). فارغالتحصیل این رشته تکنسین داروخانه است، نه داروساز؛ تفاوت این دو عنوان کوچک نیست.
سومین گزینه، دبیرستان است. در دبیرستان‌های حرفه‌ای و فنی آناتولی، رشتهٔ «خدمات سلامت» سه گرایش دارد: کمک ماما، کمک پرستار و تکنسین مراقبت سلامت؛ این عناوین بر پایهٔ قانون ۱۲۱۹ به وزارت بهداشت ترکیه وابسته‌اند (برنامهٔ آموزشی رشتهٔ خدمات سلامت، وزارت آموزش ملی ترکیه). داروخانه در این سطح گرایش جداگانه ندارد، اما فارغ‌التحصیلان همین رشته در فهرست رشته‌های دانشگاهی مرتبط، «Eczane Hizmetleri» را هم می‌بینند.
مسیر داروساز شدن: شرط‌ها و اعداد ۲۰۲۶
پذیرش در دانشکده‌های داروسازی ترکیه از راه آزمون YKS و با نمرهٔ SAY انجام میشود. قاعدهٔ سختی که باید از اول بدانید این است: داوطلب باید در رتبهٔ زیر ۱۰۰٬۰۰۰ قرار بگیرد؛ این شرط در جدول ۱G کلاوز ۲۰۲۶-YKS نوشته شده است (کلاوز ۲۰۲۶-YKS، سازمان ÖSYM). بدون این رتبه، نمرهٔ خوب هم پذیرش نمی‌آورد.
عدد واقعی سال ۲۰۲۶ برای یک دانشکدهٔ دولتی را می‌توانید در آتلاس YÖK ببینید؛ مثلاً داروسازی دانشگاه ارجییس کایسری با ظرفیت ۴۵ نفر، آخرین نفر پذیرفته‌شده‌اش رتبهٔ ۴۲٬۲۸۴ با نمرهٔ ۴۷۲٫۸۸ بوده است (آتلاس YÖK، داروسازی ارجییس). مؤسسه و شاگردانش این عدد را «سقف» نگیرند؛ در دانشگاه‌های پرتقاضاتر رتبهٔ لازم پایین‌تر است و در دانشگاه‌های خصوصی، شهریه مسیر را تغییر میدهد. نمونهٔ خصوصی‌اش را هم آتلاس نشان میدهد: داروسازی نیمه‌تخفیف دانشگاه باشکنت آنکارا در ۲۰۲۶ ظرفیت ۴۰ نفری‌اش را کامل پر کرد (آتلاس YÖK).
نمرهٔ ورودی چطور ساخته میشود؟ دو آزمون TYT و AYT را می‌دهید، نمرهٔ SAY از ترکیب آن‌ها ساخته میشود و بعد نمرهٔ دیپلم وارد محاسبه میشود: OBP هر داوطلب در ضریب ۰٫۱۲ ضرب و به نمره اضافه میشود. اگر سال قبل در برنامه‌ای پذیرفته شده باشید، همین ضریب‌ها نصف می‌شوند؛ یعنی تکرار سال قبل بدون بهبود نمره، رتبهٔ شما را عقب می‌اندازد (کلاوز ۲۰۲۶-YKS، بخش ۴٫۲).
| مسیر | مدرک و مدت | شرط ورود | نمونهٔ ۲۰۲۶ |
|---|
| داروسازی (Eczacılık) | کارشناسی، ۵ سال (۱۰ نیم‌سال) | YKS، نمرهٔ SAY و رتبهٔ زیر ۱۰۰٬۰۰۰ | دانشگاه ارجییس: ظرفیت ۴۵، نمرهٔ ۴۷۲٫۸۸، رتبهٔ ۴۲٬۲۸۴ (آتلاس YÖK) |
| خدمات داروخانه (Eczane Hizmetleri) | کاردانی، ۲ سال | YKS، نمرهٔ TYT | دانشگاه بیرونی استانبول (بورسلی): ظرفیت ۴، نمرهٔ ۳۴۷٫۵۸، رتبهٔ ۴۲۷٬۲۹۶ (آتلاس YÖK) |
| دبیرستان حرفه‌ای سلامت | دیپلم دبیرستان، گرایش کمک پرستار/کمک ماما/تکنسین مراقبت | ثبتنام دبیرستانی و پایان پایهٔ هشتم | وزارت آموزش ملی، برنامهٔ رشتهٔ خدمات سلامت |
| آوسبیلدونگ داروخانه در آلمان (PKA) | آموزش دوگانه، ۳۶ ماه | قرارداد با داروخانه و زبان آلمانی | سازمان BIBB آلمان |
مسیر «Eczane Hizmetleri»: نزدیک‌ترین چیز به آوسبیلدونگ
برنامهٔ خدمات داروخانه در دانشکده‌های حرفه‌ای علوم سلامت دو سال است و تمرکزش روی انبارداری دارو، نسخه‌خوانی و کار با سامانه‌های داروخانه‌ای است. یک نکتهٔ عملی برای کسانی که دبیرستان سلامت را در ترکیه می‌خوانند: فارغ‌التحصیلان رشتهٔ خدمات سلامت وقتی این برنامه را در فهرست انتخاب‌های خود می‌آورند، نمرهٔ اضافی می‌گیرند. قاعده‌اش در کلاوز ÖSYM آمده است: برای رشته‌های فهرست‌شده، ضریب ۰٫۰۶ در OBP هم به نمرهٔ داوطلب اضافه میشود (کلاوز ۲۰۲۶-YKS، سازمان ÖSYM). فهرست این رشته‌ها در صفحهٔ رشتهٔ خدمات سلامت وزارت آموزش ملی منتشر شده و «Eczane Hizmetleri» هم در آن دیده میشود.
عدد پذیرش ۲۰۲۶ در یک دانشگاه خصوصی استانبول، تصویر روشنی از رقابت این رشته میدهد: خدمات داروخانهٔ بورسلی دانشگاه بیرونی با ظرفیت ۴ نفر، نمرهٔ ۳۴۷٫۵۸ و رتبهٔ ۴۲۷٬۲۹۶ را در نمرهٔ TYT بسته است (آتلاس YÖK). یعنی این مسیر برای کسی که در YKS نمرهٔ متوسط دارد هم باز است.
مسیر دبیرستان سلامت برای دانش‌آموز ایرانی
کوتاه‌ترین راه ورود به دنیای دارو، دبیرستان است، ولی این مسیر برای خانواده‌های مهاجر شرایط خودش را دارد. دانش‌آموز باید پایهٔ هشتم را در ترکیه تمام کرده باشد و ثبت‌نامش بر پایهٔ ضوابط وزارت آموزش ملی انجام میشود؛ گرایش‌های رشتهٔ خدمات سلامت (کمک پرستار، کمک ماما و تکنسین مراقبت سلامت) دیپلمی می‌دهند که عنوان شغلی آن با مجوز قانون ۱۲۱۹ تعریف شده است (برنامهٔ رشتهٔ خدمات سلامت، وزارت آموزش ملی). برای خانواده‌هایی که هنوز کارت اقامت یا کیملیک کودک مرتب نشده، جزئیات ثبتنام در راهنمای ثبتنام کودک ایرانی در مدارس ترکیه آمده است.
بعد از این دیپلم، دو راه باز است: ادامه در دانشکدهٔ داروسازی با YKS، یا ورود به برنامهٔ دوسالهٔ خدمات داروخانه. راه دوم سریع‌تر به بازار کار می‌رسد، اما سقف شغلی‌اش هم پایین‌تر است؛ تکنسین داروخانه زیر نظر داروساز کار میکند و مسئولیت فنی نسخه با او نیست.
متقاضیان ایرانی: دیپلم، تأیید مدرک و آزمون ورودی
اگر پایهٔ دوازدهم را در ایران یا کشور دیگری خوانده‌اید، نمرهٔ دیپلم شما مستقیم به نمرهٔ OBP تبدیل میشود: دیپلم ۱۰۰ نمره‌ای در عدد ۵ ضرب میشود و عددی بین ۲۵۰ تا ۵۰۰ به دست می‌آید. دیپلم زیر ۵۰ هم به‌صورت ۵۰ در نظر گرفته میشود؛ یعنی معدل خیلی پایین، OBP شما را به کف می‌رساند (کلاوز ۲۰۲۶-YKS).
برای دارندگان مدرک دبیرستان خارجی یک سند اضافه لازم است: «گواهی معادلسازی دیپلم» (Diploma Denklik Belgesi) با نوع مدرسه، رشته و نمرهٔ دیپلم، که باید تا ۱۵ آوریل ۲۰۲۶ به ÖSYM می‌رسید. طبق همان کلاوز، اگر این گواهی نمرهٔ دیپلم نداشته باشد، نمرهٔ دیپلم داوطلب ۵۰ ثبت میشود. برای داوطلب ایرانی این بند مهم است، چون یک کاغذ نرسیده می‌تواند کل محاسبهٔ نمره را عوض کند.
دانشگاه‌های ترکیه سهمیهٔ جداگانه برای دانشجویان بینالمللی هم دارند و بعضی از آن‌ها نتیجهٔ آزمون TR-YÖS را که ÖSYM برگزار میکند میپذیرند (صفحهٔ TR-YÖS، ÖSYM). شرط‌های دقیق هر دانشگاه متفاوت است و بهترین کار، خواندن اعلامیهٔ همان دانشگاه در سال پذیرش است.
برای کسی که مدرک داروسازی از ایران دارد، ماجرا فرق میکند: او دنبال پذیرش دانشگاهی نیست، دنبال تأیید مدرک است. پروندهٔ این متقاضیان از YÖK می‌گذرد و شرایط دقیقش هر سال بازبینی میشود (سازمان YÖK). اگر هدفتان کار در ترکیه با مدرک ایران است، اول صفحهٔ رسمی YÖK و بعد ضوابط صنفی مربوط را بخوانید؛ هیچ‌کدام از این مرحله‌ها تضمینی نیست.
یک نکتهٔ مالی: اگر هدفتان دریافت بورس دولتی ترکیه برای داروسازی است، حد نصاب نمرهٔ علمی برای رشته‌های حوزهٔ سلامت (پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی) ۹۰ درصد و برای بقیهٔ متقاضیان تحصیلات تکمیلی ۷۵ درصد است؛ پنجرهٔ درخواست هم سالانه ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه باز میشود (بورس‌های ترکیه، جزئیات برنامه).
زبان را هم از اول حساب کنید. بیشتر برنامه‌های داروسازی ترکیه ترکی‌زبان‌اند و دانشگاه از دانشجوی بینالمللی مدرک زبان می‌خواهد یا او را به دورهٔ آماده‌سازی زبان می‌فرستد. به‌جای تکیه بر شنیده‌ها، شرط زبان همان دانشکده را در صفحهٔ بین‌الملل آن ببینید؛ مثلاً دانشکدهٔ داروسازی هاجت‌تپه صفحهٔ جداگانه‌ای برای دانشجویان بینالمللی دارد (Hacettepe Eczacılık، دانشجویان بینالمللی). یک سال آماده‌سازی زبان، زمان و هزینه است؛ در برنامه‌ریزی مالی و اقامتی آن را جدی بگیرید.
اگر دقیقاً آوسبیلدونگ داروخانه می‌خواهید، مقصدش آلمان است
آوسبیلدونگ داروخانه در آلمان یک حرفهٔ رسمی دوگانه با نام «کارمند تجاری داروخانه» (PKA) است. سازمان فدرال BIBB که فهرست رسمی حرفه‌های آموزشی آلمان را منتشر میکند، مدت این دوره را ۳۶ ماه نوشته و کارآموز در داروخانه با سفارش دارو، انبارداری، قیمت‌گذاری و سامانه‌های اطلاعاتی داروخانه سر و کار دارد (پروندهٔ حرفهٔ PKA، BIBB). طبق همین پرونده، محل کار فارغالتحصیل PKA فقط داروخانهٔ محله نیست؛ داروخانه‌های بیمارستانی، صنعت دارو، عمده‌فروشی، بیمه‌های درمانی و اتحادیه‌های صنفی هم از این عنوان استفاده می‌کنند. برای ورود به این مسیر دو چیز لازم است: قرارداد با یک داروخانهٔ آموزشی و تسلط کافی به زبان آلمانی.
پس اگر هدف نهایی کار در داروخانهٔ آلمان است، دو راه دارید: از ترکیه مدرک داروسازی بگیرید و بعد برای تأیید مدرک اقدام کنید، یا مستقیم سراغ PKA بروید. راه اول پنج سال تحصیل ترکی می‌خواهد و راه دوم زبان آلمانی. شرایط و الزامات آوسبیلدونگ برای ایرانیان در آلمان و مهلت‌های اپلای و دوره‌های بعدی آوسبیلدونگ را جداگانه نوشته‌ایم.
سوالات متداول
آیا در ترکیه برای داروخانه آوسبیلدونگ وجود دارد؟
نه. ترکیه برنامهٔ آموزش دوگانه آلمانی را برای داروخانه اجرا نمی‌کند. کوتاه‌ترین مسیر حرفه‌ای در این کشور، برنامهٔ دوسالهٔ «خدمات داروخانه» است که تکنسین داروخانه تحویل میدهد و مسیر داروساز شدن، کارشناسی پنج‌سالهٔ دانشکدهٔ داروسازی است.
برای داروسازی در ترکیه چه رتبه‌ای لازم است؟
شرط رسمی ÖSYM برای پذیرش در دانشکدهٔ داروسازی، بودن در رتبهٔ زیر ۱۰۰٬۰۰۰ گروه SAY است (جدول ۱G کلاوز ۲۰۲۶-YKS). در نمونهٔ ۲۰۲۶ دانشگاه ارجییس، آخرین نفر پذیرفته‌شده رتبهٔ ۴۲٬۲۸۴ داشت (آتلاس YÖK).
بدون آزمون YKS میشود در داروسازی ثبتنام کرد؟
دانشگاهها برای دانشجویان بینالمللی سهمیهٔ جداگانه دارند و بعضی نتیجهٔ TR-YÖS را میپذیرند؛ شرط هر دانشگاه را باید در اعلامیهٔ همان سال خواند. مسیر بدون آزمون به معنای پذیرش آسان نیست و هیچ تضمینی برای پذیرش وجود ندارد.
برنامهٔ خدمات داروخانه چند سال است و چه مدرکی میدهد؟
دو سال است و مدرک کاردانی (ön lisans) میدهد. فارغالتحصیل با عنوان تکنسین داروخانه کار میکند، نه داروساز. در نمونهٔ ۲۰۲۶ دانشگاه بیرونی استانبول، ظرفیت این رشته در حالت بورسلی ۴ نفر و نمرهٔ آخرین نفر ۳۴۷٫۵۸ در TYT بود (آتلاس YÖK).
با دیپلم ایران میتوان در ترکیه داروسازی خواند؟
برای شرکت در YKS باید گواهی معادلسازی دیپلم (Diploma Denklik Belgesi) با نمرهٔ دیپلم به ÖSYM برسد؛ اگر نمرهٔ دیپلم در این گواهی نباشد، نمرهٔ ۵۰ ثبت میشود و نمرهٔ نهایی داوطلب کف میخورد. برای بورس دولتی هم در رشتهٔ داروسازی حد نصاب نمرهٔ علمی ۹۰ درصد است.
چه کسی می‌تواند در این مسیر کمک کند؟
کارشناسان مؤسسهٔ آلتین قلم امید پروندهٔ تحصیلی داوطلب ایرانی را پیش از آزمون بررسی می‌کنند: تطبیق نمرهٔ دیپلم با فرمول OBP، انتخاب دانشگاه بر اساس رتبهٔ واقعی سال قبل و آماده‌سازی مدارک. صفحهٔ تحصیل در ترکیه نقطهٔ شروع خوبی برای آشنایی با دانشگاه‌های دولتی این کشور است. اگر بعد از فارغ‌التحصیلی به فکر بازگشت به ایران هستید، آزمون ارزشیابی داروسازی مسیر جداگانه‌ای دارد. برای بررسی اولیه می‌توانید از مشاورهٔ رایگان استفاده کنید.
سلب مسئولیت
اعداد و شرایط این متن از صفحه‌های رسمی ÖSYM، آتلاس YÖK، دانشگاه‌های ترکیه و سازمان BIBB آلمان گرفته شده و تا ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ (۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶) معتبر بوده‌اند. ظرفیت‌ها، نمره‌های پذیرش و مقررات هر سال تغییر می‌کنند؛ پیش از هر اقدام، اعلامیهٔ همان سال دانشگاه و کلاوز ÖSYM را خودتان ببینید. این متن تضمینی برای پذیرش، بورس یا ویزا نمی‌دهد.
