سفارت آلمان در تهران در سال ۲۰۲۶ همچنان مرکز اصلی صدور ویزای ملی (بلندمدت) برای متقاضیان ایرانی است، در حالی که ویزای شینگن کوتاهمدت (تا ۹۰ روز) از سال ۲۰۲۳ به نمایندگیهای آلمان در عراق (اربیل و بغداد) واگذار شده است. نوبتدهی تنها از طریق پورتال TLScontact امکانپذیر است و پرداخت هزینههای کنسولی در ایران به ریال بر اساس نرخ رسمی سفارت و در عراق به یورو یا دینار عراقی انجام میشود. طبق اطلاعات سایت رسمی وزارت امور خارجه آلمان (Auswärtiges Amt)، زمان بررسی پرونده ویزای ملی بین ۴ تا ۱۲ هفته متغیر است و برای ویزای شینگن معمولاً ۱۵ تا ۳۰ روز کاری برآورد میشود.

بررسی کامل

انواع ویزا و مرجع صدور
آلمان دو دسته اصلی ویزا دارد که هر کدام مرجع صدور متفاوتی دارند:
ویزای ملی (نوع D) — بلندمدت، بیش از ۹۰ روز این ویزا برای مقاصد تحصیل، کار (آوسبیلدونگ، کارت آبی، کارت فرصت)، جمعآوری خانواده، پژوهش و زبانکش پیش از تحصیل صادر میشود. سفارت آلمان در تهران مسئولیت پردازش این پروندهها را دارد. طبق سایت رسمی Auswärtiges Amt، متقاضیان باید پرونده خود را از طریق پورتال Auslandsportal آنلاین ثبت کرده و سپس نوبت بیومتری از TLScontact بگیرند.
ویزای شینگن (نوع C) — کوتاهمدت، تا ۹۰ روز در ۱۸۰ روز برای تور، بازدید اقوام، کارهای تجاری کوتاه، конференس و درمان. از اکتبر ۲۰۲۳ صدور این ویزا به کنسولریهای آلمان در اربیل و بغداد واگذار شده است. متقاضیان ایرانی باید نوبت خود را از طریق TLScontact عراق رزرو کنند و شخصاً در اربیل یا بغداد حاضر شوند. این تغییر در صفحه "Zuständigkeit zur Visumerteilung" سایت وزارت امور خارجه آلمان تأیید شده است.
فرآیند درخواست قدمبهقدم
۱. تعیین نوع ویزا و چکلیست مدارک قبل از هر اقدامی، از ابزار "Visum-Navigator" در سایت Auswärtiges Amt استفاده کنید. این ابزار بر اساس ملیت، مقصد سفر و مدت اقامت، نوع ویزا و لیست مدارک دقیق را مشخص میکند. برای ویزای ملی معمولاً نیاز است: پاسپورت معتبر (حداقل ۳ ماه پس از پایان اقامت)، فرم درخواست پرشده و امضا شده، دو عکس بیومتری، بیمه مسافرتی با پوشش ۳۰ هزار یورو، مدرک medios de vida (حساب بلوکه/سپرکنتو، تضمیننامه، بورسیه)، مدرک زبان (بر اساس نوع ویزا)، و مدرک مربوط به مقصد (پذیرش دانشگاه، قرارداد کار، دعوتنامه).
۲. ثبتنام در Auslandsportal و پر کردن فرم آنلاین پورتال Auslandsportal (auslandsportal.auswaertiges-amt.de) سامانه رسمی ثبت درخواست آنلاین است. شما باید حساب کاربری بسازید، فرم مربوط به نوع ویزای خود را پر کنید و در پایان یک بارکد/شماره مرجع دریافت کنید. این شماره برای رزرو نوبت در TLScontact الزامی است. توجه کنید که فرمهای PDF قدیمی (VIDEX) دیگر پذیرفته نمیشوند.
۳. رزرو نوبت بیومتری در TLScontact با شماره مرجع Auslandsportal به سایت TLScontact مربوطه مراجعه کنید:
- برای ویزای ملی: tlscontact.com/germany/iran (تهران)
- برای ویزای شینگن: tlscontact.com/germany/iraq (اربیل/بغداد)
سایت TLScontact اغلب دچار ترافیک بالا و خطاهای ۵۰۳ میشود. توصیه میشود در ساعات صبح زود (بین ۶ تا ۸ صبح وقت تهران) و با اینترنت پرسرعت تلاش کنید. از VPNهای معتبر آلمان یا هلند استفاده کنید. اگر نوبت آزاد نبود، افزونههای مرورگر یا اسکریپتهای مانیتورینگ نوبت میتوانند به محض آزاد شدن اسلات هشدار دهند.
۴. مراجعه شخصی و تحویل پرونده در روز نوبت باید با تمام مدارک اصلی و کپی، پاسپورت، بارکد Auslandsportal، و ایمیل تأیید نوبت TLS در مرکز ویزا حاضر شوید. اثر انگشتگیری (بیومتری) برای متقاضیان بالای ۱۲ سال الزامی است و ۵۹ ماه اعتبار دارد. اگر در ۵۹ ماه گذشته بیومتری دادهاید، میتوانید از بیومتری قبلی استفاده کنید (مشروط به تأیید کنسولی).
۵. پرداخت هزینه کنسولی
- در تهران (ویزای ملی): هزینه ۷۵ یورو معادل ریال بر اساس نرخ رسمی سفارت در روز پرداخت. سفارت آلمان تهران نرخ را ماهانه اعلام میکند. پرداخت فقط در بانک ملت شعبه سفارت یا از طریق پورتال پرداخت TLS (در صورت فعال بودن) امکانپذیر است. رسید پرداخت باید در پرونده قرار گیرد.
- در عراق (ویزای شینگن): هزینه ۹۰ یورو (برای بزرگسالان) به یورو نقد یا دینار عراقی بر اساس نرخ روز مرکز TLS اربیل/بغداد. کارتهای بانکی ایرانی در عراق کار نمیکنند؛ باید یورو نقد داشته باشید.
۶. پیگیری وضعیت پرونده بعد از تحویل پرونده، میتوانید از طریق:
- پورتال Auslandsportal (با شماره مرجع و تاریخ تولد)
- سایت TLScontact (بخش Track Application)
- ایمیل/تلفن سفارت (برای پروندههای پیچیده) وضعیت را چک کنید. وضعیتهای رایج: "Submitted"، "Under Process"، "Ready for Collection"، "Additional Documents Required".

مشکلات رایج و راهکارها
نوبت TLS آزاد نمیشود این رایجترین مشکل است. راهکارها:
- تلاش در ساعات غیرپیک (صبح زود، بعد از نیمهشب)
- استفاده از مانیتورهای نوبت (مثل VisaSlot، Telegram botهای معتبر)
- چک کردن هر دو مرکز اربیل و بغداد (برای شینگن)
- برای ویزای ملی: گاهی اسلاتها در روزهای دوشنبه و سهشنبه آزاد میشوند
پرداخت هزینه در ایران بانک ملت شعبه سفارت (خیابان نیلوفر) تنها بانک مجاز است. صفها طولانی است؛ صبح زود مراجعه کنید. اگر پورتال پرداخت آنلاین TLS فعال باشد، میتوانید با کارت شتاب پرداخت کنید و رسید را پرینت بگیرید.
اختلاف مدارک با چکلیست هر کنسولی میتواند مدارک اضافه بخواهد. مثلاً برای آوسبیلدونگ گاهی قرارداد کار اصلی (Ausbildungsvertrag) به همراه برنامه آموزشی (Ausbildungsplan) درخواست میشود. برای کارت فرصت (§20a AufenthG) مدرک بیکاری (Arbeitslosengeld) مربوطه نیست اما مدرک medios de vida الزامی است.
زمانبندی و ددلاینها
- برای شروع ترم زمستانی (اکتبر) دانشگاهی: پرونده باید تا اواسط جولای تحویل داده شود
- برای آوسبیلدونگ شروع سپتامبر: تا آخر مه/ژوئن
- برای کارت فرصت: هر زمان که مدرک زبان B1 و سپرکنتو آماده باشد
جدول مقایسه ویزای ملی vs شینگن برای ایرانیان (۲۰۲۶)
| ویژگی | ویزای ملی (نوع D) — تهران | ویزای شینگن (نوع C) — اربیل/بغداد |
|---|---|---|
| مدت اقامت | بیش از ۹۰ روز | تا ۹۰ روز در ۱۸۰ روز |
| محل نوبتدهی | TLScontact تهران | TLScontact عراق (اربیل/بغداد) |
| محل مراجعه | مرکز ویزا تهران، خیابان نیلوفر | مرکز ویزا اربیل یا بغداد |
| هزینه کنسولی | ۷۵ یورو (معادل ریال بر نرخ سفارت) | ۹۰ یورو (نقد یورو/دینار عراقی) |
| زمان پردازش | ۴ تا ۱۲ هفته | ۱۵ تا ۳۰ روز کاری |
| پورتال ثبتنام | Auslandsportal | Auslandsportal |
| بیومتری | الزامی (اعتبار ۵۹ ماه) | الزامی (اعتبار ۵۹ ماه) |
| بیمه مسافرتی | ۳۰ هزار یورو، تمام مدت اقامت | ۳۰ هزار یورو، تمام مدت سفر |
| حساب بلوکه/سپرکنتو | الزامی برای تحصیل/کارت فرصت/زبان | معمولاً لازم نیست (مگر دعوتنامه تجاری) |
| مدرک زبان | بر اساس نوع ویزا (A1 تا B2) | معمولاً لازم نیست |
منبع: Auswärtiges Amt — Visaarten، Zuständigkeit، Visumgebühren، Bearbeitungsdauer
نکات کلیدی و اعداد — جدول
ارقام و مهلتهای ۲۰۲۶
| مورد | مبلغ/مهلت | منبع | سال مرجع |
|---|---|---|---|
| هزینه ویزای ملی (نوع D) | ۷۵ یورو | Auswärtiges Amt — Visumgebühren | ۲۰۲۶ |
| هزینه ویزای شینگن (نوع C) | ۹۰ یورو | Auswärtiges Amt — Visumgebühren | ۲۰۲۶ |
| هزینه کاهشیافته (کودک ۶-۱۲ سال) | ۴۵ یورو (شینگن) / ۳۷.۵ یورو (ملی) | Auswärtiges Amt | ۲۰۲۶ |
| بیمه مسافرتی حداقل پوشش | ۳۰٬۰۰۰ یورو | Schengen Visa Code / Auswärtiges Amt | ۲۰۲۶ |
| موجودی سپرکنتو (سالانه) | ۱۱٬۹۰۴ یورو (۹۹۲ یورو در ماه) | BAföG-Satz / Auswärtiges Amt | ۲۰۲۶ |
| اعتبار بیومتری | ۵۹ ماه | Visa Code Article 13 | ۲۰۲۶ |
| زمان پردازش ویزای ملی | ۴ تا ۱۲ هفته | Auswärtiges Amt — Bearbeitungsdauer | ۲۰۲۶ |
| زمان پردازش ویزای شینگن | ۱۵ تا ۳۰ روز کاری | Visa Code Article 21 | ۲۰۲۶ |
| نرخ پرداخت ریال (تهران) | نرخ ماهانه سفارت (متغیر) | سفارت آلمان تهران | ۲۰۲۶ |